Δευτέρα 1 Οκτωβρίου 2018

«Να τι σημαίνει να είσαι εκπαιδευτικός στην Αμερική…»


Άρθρο της Αιμιλίας Τσαγκαράτου,



Στις 13 Σεπτέμβρη το περιοδικό TIME δημοσίευσε ένα εντυπωσιακό αφιέρωμα για τους εκπαιδευτικούς στις ΗΠΑ. Το δυνατό εξώφυλλο με τη φωτογραφία της εκπαιδευτικού και τη λεζάντα που λέει ….«Κάνω τρεις δουλειές και πουλώ το πλάσμα του αίματός μου για να πληρώσω τους λογαριασμούς μου. Είμαι εκπαιδευτικός στην Αμερική», έκανε το γύρο του κόσμου κυρίως στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. 

Η είδηση ότι στην καρδιά του καπιταλισμού οι εκπαιδευτικοί ζουν σε συνθήκες εξαθλίωσης κάνει αίσθηση. Κυρίως στον υπόλοιπο κόσμο και όχι τόσο στην αμερικάνικη κοινωνία. Γιατί στις ΗΠΑ από τον Μάρτη της περασμένης σχολικής χρονιάς, η «εκπαιδευτική άνοιξη» όπως ονομάστηκε έφερε στο προσκήνιο όχι μόνο τα προβλήματα των εκπαιδευτικών αλλά και της εκπαίδευσης συνολικά. Γιατί εκτός από το δάσκαλο που δουλεύει τρεις δουλειές για να τα βγάλει πέρα, υπάρχουν τα σχολεία με τάξεις των 50 και 60 μαθητών, με βιβλία που πηγαίνουν από χέρι σε χέρι τα τελευταία 20 χρόνια, με δημόσια σχολεία που κλείνουν το ένα μετά το άλλο λόγω της ιδιωτικοποίησης της εκπαίδευσης. Τα μέσα μαζικής ενημέρωσης στη χώρα μας δεν έκαναν τον κόπο να αφιερώσουν ούτε δύο αράδες, ούτε μια είδηση στα «ψιλά» για αυτό που αναγκάζει το TIME να κάνει τώρα αφιέρωμα με την έναρξη της σχολικής χρονιάς. 

Η άνοιξη αυτή απ’ ότι φαίνεται θα συνεχιστεί και φέτος. Ήδη εδώ και μέρες απεργούν εκατοντάδες εκπαιδευτικοί σε αρκετές περιοχές της πολιτείας της Ουάσινγκτον, ενώ με μια ιστορική απόφαση, οι εκπαιδευτικοί του Λος Άντζελες, της δεύτερης μεγαλύτερης σχολικής περιφέρειας των ΗΠΑ μετά τη Νέα Υόρκη, αποφάσισαν με ποσοστό 98% να κηρύξουν απεργία για τα μέσα του Οκτώβρη. Η Καλιφόρνια, παρόλο που είναι μια από τις πιο πλούσιες πολιτείες των ΗΠΑ, έρχεται 43η στις 50 πολιτείες στις δαπάνες ανά μαθητή. Βασικά αιτήματα να καταργηθεί η αναλογία ενός εκπαιδευτικού προς 46(!) μαθητές, λιγότερες εξετάσεις και περισσότερος χρόνος για διδασκαλία, καινούρια βιβλία και προσλήψεις βοηθητικού προσωπικού. Οι εκπαιδευτικοί του LA δηλώνουν ότι ακόμα και αν ικανοποιηθούν τα δικά τους οικονομικά αιτήματα, δεν θα σταματήσουν εάν δεν ικανοποιηθούν και τα υπόλοιπα. 

Στα αποσπάσματα από το αφιέρωμα του TIME που δημοσιεύουμε στη συνέχεια, μπορούμε να δούμε γιατί η έκρηξη που ξεκίνησε στην εκπαίδευση την περασμένη σχολική χρονιά δεν είναι εύκολο να σταματήσει…. 

«Η Hope Brown» – η εκπαιδευτικός στο εξώφυλλο του περιοδικού- «κερδίζει 60 δολάρια δίνοντας πλάσμα από το αίμα της δύο φορές την εβδομάδα και κάτι παραπάνω εάν πουλά κάποια από τα ρούχα της σε μια αποθήκη. Συνήθως αυτά μόλις που φτάνουν για να καλύψει έναν λογαριασμό του ηλεκτρικού ή μια δόση για το αυτοκίνητο. Αυτή η οικονομική ακροβασία είναι πια μέρος της καθημερινότητάς της – κάτι που δεν περίμενε να της συμβεί σχεδόν δύο δεκαετίες πριν όταν πήρε το πτυχίο της για να γίνει εκπαιδευτικός ιστορίας στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Η Brown συχνά δουλεύει από τις 5 το πρωί μέχρι τις 4 το απόγευμα στο σχολείο της και στη συνέχεια χειρίζεται τους ανιχνευτές μετάλλων και αντιμετωπίζει τους εριστικούς θεατές του Rupp Arena (γήπεδο μπάσκετ στο Λέξινγκτον του Κεντάκι). 

“Πραγματικά αγαπώ να διδάσκω», λέει η 52χρονη εκπαιδευτικός. «Όμως δεν πληρωνόμαστε για τη δουλειά που πρέπει να κάνουμε». 

"...Αυτή έχει γίνει η κραυγή των κινητοποιήσεων πολλών δημόσιων εκπαιδευτικών στην Αμερική, που οργάνωσαν διαδηλώσεις, πορείες και απεργίες σε έξι πολιτείες φέτος. Από την Αριζόνα μέχρι την Οκλαχόμα, οι εκπαιδευτικοί έχουν ξεσηκωθεί απαιτώντας αυξήσεις στους μισθούς, επιδόματα και χρηματοδότηση της δημόσιας εκπαίδευσης. Η οργή τους χτύπησε ευαίσθητες χορδές, ξαναζωντανεύοντας μια πανεθνική συζήτηση για το ρόλο και την αξία των εκπαιδευτικών και το μέλλον της δημόσιας εκπαίδευσης. 

Για πολλούς εκπαιδευτικούς, ο φετινός ξεσηκωμός προετοιμαζόταν εδώ και δεκαετίες. Οι περίπου 3,2 εκατομμύρια δημόσιοι εκπαιδευτικοί πλήρους απασχόλησης (από το νηπιαγωγείο μέχρι τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση) βιώνουν μία από τις χειρότερες μειώσεις σε μισθούς από οποιοδήποτε άλλο επάγγελμα, κερδίζοντας κατά μέσο όρο λιγότερα από ότι κέρδιζαν το 1990, σύμφωνα με στοιχεία του Υπουργείου Παιδείας. 

Οι περικοπές στις δαπάνες για την εκπαίδευση δεν περιορίζονται στους μισθούς. Είκοσι εννέα πολιτείες δαπανούν λιγότερα ανά μαθητή από το 2015 και μετά, από ότι πριν από την οικονομική κρίση ….Καθώς οι πολιτείες έσφιγγαν τα λουριά στα επιδόματα των εκπαιδευτικών, πολλές θέσπισαν νέες αξιολογήσεις για τους μαθητές με τα αντίστοιχα σταθμισμένα τεστ, αλλαγές στα προγράμματα σπουδών και αξιολογήσεις των εκπαιδευτικών. Η απώλεια του ελέγχου στις τάξεις τους σε συνδυασμό με το άμεσο χτύπημα των μισθών τους ήταν πια ένα φορτίο που οι περισσότεροι εκπαιδευτικοί δεν μπορούσαν να αντέξουν. 

….Οι εκπαιδευτικοί λοιπόν έχουν βγει στο δρόμο για να ξαναπάρουν το πάνω χέρι. Κάποιοι ήδη απεργούν στην πολιτεία της Ουάσινγκτον, ενώ άλλοι απειλούν να κάνουν τα ίδιο στο Λος Άντζελες και στη Βιρτζίνια. …Πρόσφατες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι εκπαιδευτικοί έχουν την κοινή γνώμη με το μέρος τους. Σχεδόν το 60% των ερωτηθέντων σε μια έρευνα της USA Today που είδε το φως της δημοσιότητας στις 12 Σεπτέμβρη πιστεύουν ότι οι εκπαιδευτικοί είναι κακοπληρωμένοι, ενώ η πλειοψηφία και των Ρεπουμπλικάνων και των Δημοκρατικών πιστεύουν ότι έχουν το δικαίωμα να απεργούν. 

«Πρέπει να οργανωθούμε ακόμα περισσότερο και ακόμα πιο πλατιά», λέει η εκπαιδευτικός από το Λος Άντζελες Rosa Jimenez. “Οι άνθρωποι είναι ενθουσιασμένοι». 

Οι καθηλωμένοι μισθοί είναι ένας λόγος που υπάρχει κρίση στις προσλήψεις εκπαιδευτικών σε ολόκληρη τη χώρα. Φέτος στην Οκλαχόμα, δόθηκαν σε έναν αριθμό –ρεκόρ εκπαιδευτικών επείγουσες πιστοποιήσεις διδασκαλίας, παρόλο που δεν είχαν την παραδοσιακή εκπαίδευση για κάτι τέτοιο. Πέρσι, τα δημόσια σχολεία των ΗΠΑ προσέλαβαν 2.800 εκπαιδευτικούς από άλλες χώρες με ειδικές βίζες, σύμφωνα με ομοσπονδιακά στοιχεία. Ωστόσο, η δεξαμενή «στεγνώνει»: μεταξύ των ετών 2008-2016, ο αριθμός των εκπαιδευτικών που ολοκληρώνει κάποιο πρόγραμμα προετοιμασίας μειώθηκε κατά 23%, ενώ ακόμα και όταν φτάνουν στην αίθουσα, τουλάχιστον το 17% εγκαταλείπει το επάγγελμα μέσα στα πρώτα πέντε χρόνια. 

… Καθώς η νέα σχολική χρονιά ξεκινά για τα καλά, πολλοί συνεχίζουν από εκεί που σταμάτησαν την περασμένη άνοιξη… Η Brown, η δασκάλα από το Κεντάκι, λέει ότι ο αγώνας πρέπει να γίνει ή τώρα ή ποτέ. Για την Brown, δεν είναι μόνο για το τι αξίζει η ίδια και οι συνάδελφοί της, γιατί δεν είναι μόνοι τους στην αίθουσα. Εάν η κοινή γνώμη είναι με το μέρος μας, λένε, σε τελευταία ανάλυση είναι εξαιτίας των παιδιών…".

Κυριακή 30 Σεπτεμβρίου 2018

Εκδήλωση της ομάδας Φιλαναγνωσίας του Συλλόγου.


Ιδιωτικοποίηση, το όραμα Μητσοτάκη για την Παιδεία.

Αναδημοσίευση από τα Αντιτετράδια της Εκπαίδευσης.

Με κεντρικό σύνθημα «Μπορούμε» ο πρόεδρος της Ν.Δ. παρουσίασε το όραμά του για την επόμενη μέρα στην Ελλάδα από το συνεδριακό κέντρο «Ι. Βελλίδης» στο πλαίσιο της ΔΕΘ. Σχετικά με τα θέματα της παιδείας, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ξεκίνησε την αναφορά του ως εξής: «Η Παιδεία μας έχει ανάγκη από πιο αυτόνομα και δημιουργικά σχολεία. Με πολύ μεγαλύτερη ελευθερία στην οργάνωση, τη διαχείριση πόρων, την επιλογή διδακτικού προσωπικού, την κατάρτιση προγράμματος σπουδών. Να ξεφύγουμε επιτέλους από την τυραννία του ωρολογίου προγράμματος. Με αξιολόγηση παντού…».

Όσον αφορά την τριτοβάθμια εκπαίδευση, ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης σημείωσε ότι «θα καθιερώσουμε την αξιολόγηση όλων των Πανεπιστημίων από Ανεξάρτητη Αρχή Διασφάλισης Ποιότητας και από αυτήν την αξιολόγηση θα εξαρτάται και ένα μέρος της χρηματοδότησης των Πανεπιστημίων. Και θα ορίσουμε ελάχιστο όριο για την είσοδο στην ανώτατη εκπαίδευση ώστε αυτοί που εισέρχονται να έχουν τα αναγκαία ελάχιστα προσόντα για να μπορούν να φοιτήσουν και να αποφοιτήσουν. Σεβασμό στα χρήματα του φορολογούμενου σημαίνει ότι δεν μπορείς να πηγαίνεις και να γράφεις τρία και να έχεις την απαίτηση να πληρώσει ο Έλληνας φορολογούμενος την παιδεία σου σε ένα δημόσιο Πανεπιστήμιο».

Δεν τα λέει για πρώτη φορά αυτά ο κ. Μητσοτάκης. Δεν έχει περάσει πολύς καιρός από τότε που ο πρόεδρος της Ν.Δ. ζήτησε οι καθηγητές των ΑΕΙ να μπορούν να ιδρύουν επιχειρήσεις. Παράλληλα, μιλώντας σε πρωτοετείς δημόσιου Πανεπιστημίου, εκθείασε τις αρετές των ιδιωτικών Πανεπιστημίων και λίγο αργότερα πρότεινε τα σχολεία να μην είναι υπό την εποπτεία της πολιτείας, αλλά αυτόνομα.
Πέρσι τέτοιον καιρό, στις 16 Σεπτεμβρίου 2017, από το βήμα της 82ης ΔΕΘ ανέφερε συγκεκριμένα: «Αξίζουμε αυτόνομα και δημιουργικά σχολεία. Με ελευθερία στην οργάνωση, τη διαχείριση πόρων, την επιλογή διδακτικού προσωπικού. Αλλά και ελευθερία στην κατάρτιση προγράμματος σπουδών και στην επιλογή διδακτικών μεθόδων. Με αξιολόγηση παντού».

«Ελεύθερη επιλογή»
Η λεγόμενη αυτονομία της σχολικής μονάδας, η διαφοροποίηση στο ίδιο το περιεχόμενο του σχολείου, η μετατροπή των σχολείων σε οικονομικές μονάδες που θα προσπαθούν να εξασφαλίσουν το «ψωμί» τους μόνες τους (προφανώς από τους γονείς ή από κάποιους χορηγούς), η λεγόμενη «ελεύθερη επιλογή» του διδακτικού προσωπικού (που σημαίνει εδραίωση μηχανισμών ρουσφετιού), μαζί με την ενίσχυση του ρόλου της γονεϊκής επιλογής, της δυνατότητας δηλαδή των γονιών να επιλέξουν σχολείο, αποτελούν τη «χημεία» της αποδόμησης του δημόσιου χαρακτήρα του εκπαιδευτικού συστήματος.

Παράλληλα η ανάθεση μεγάλου μέρους της ευθύνης για τη χρηματοδότηση, τη λειτουργία, τους προσανατολισμούς κάθε εκπαιδευτικού ιδρύματος στο εκπαιδευτικό προσωπικό, στους εκπαιδευόμενους, στους γονείς, στην «τοπική κοινωνία» και στους «παραγωγικούς φορείς» είναι φανερό ότι καλλιεργεί την τάση των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων να υποχωρήσουν στις απαιτήσεις των «πελατών», αφού η συντήρηση ή η ανάπτυξή τους εξαρτάται άμεσα από τη «ζήτηση» των εκπαιδευτικών «προϊόντων» τους.

Η παιδαγωγική και η διδακτική οδηγούνται στο να υποταχθούν σε μια νέα αντίληψη, που έχει σχέση περισσότερο με την επιχειρηματική λογική, αφού το σχολείο θα λειτουργεί με κριτήριο την εξεύρεση κονδυλίων και πρέπει να προσαρμόζει τη λειτουργία του σ’ αυτήν την προοπτική.

Στο όνομα του «αποτελεσματικού σχολείου» και του ανταγωνισμού με βάση τα κριτήρια της αγοράς, είναι ορατός ο κίνδυνος δημιουργίας σχολείων πολλών και διαφορετικών ταχυτήτων με αποτέλεσμα τη δημιουργία γκρίζων μορφωτικών ζωνών στις ήδη γκρίζες κοινωνικές περιοχές.

Πελάτες ή μαθητές; Πριν από λίγο καιρό ο ίδιος ο κ. Μητσοτάκης από το βήμα του 10ου Συνεδρίου του κόμματός του ήταν σαφής για το πώς εννοεί τη δική του μεταρρύθμιση στον χώρο της Παιδείας: «Μια Παιδεία βασισμένη στον υγιή ανταγωνισμό μεταξύ πολλαπλών επιλογών, με γνώμονα πάντα την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών, σκεπτόμενοι πρώτα από όλα τους μαθητές, τους πραγματικούς πελάτες της Παιδείας».

Θα μπορούσε να πει κανείς το αρχαιοελληνικό «Ποίον σε έπος φύγεν έρκος οδόντων;», κύριε πρόεδρε της Ν.Δ.; (Ιλιάδα Δ’ 360. Μτφρ.: Τι λόγος ξέφυγε από την οδοντοστοιχία σου;)
Πώς το είπε ο κ. Μητσοτάκης; Τι είναι οι μαθητές; Πελάτες, λέει. Οι μαθητές είναι οι πελάτες των σχολείων. Δεν υπάρχει πιο χαρακτηριστική φράση δυσφήμησης της εκπαίδευσης, όταν ο μαθητής μετατρέπεται σε καταναλωτή, σε πελάτη, και όταν η μόρφωση υποβαθμίζεται σε αγοραία διαδικασία και εμπόρευμα.
Και αυτό δεν ειπώθηκε από τον κ. Μητσοτάκη «εν τη ρύμη του λόγου του» σε συνέντευξη Τύπου, ειπώθηκε με το βάρος της εισηγητικής ομιλίας του στο 10ο Συνέδριο της Ν.Δ.

«Σκονάκι» του ΣΕΒ

Και κάνουμε αυτή την επισήμανση γιατί αν γνωρίζει κανείς στοιχειωδώς τις απόψεις της Ν.Δ. και του προέδρου της για την εκπαίδευση, καταλαβαίνει αμέσως ότι όσα είπε ο τελευταίος «για τους μαθητές-πελάτες» κάθε άλλο παρά «ανορθογραφία» αποτελούν, αντίθετα, αυτό είναι το όραμά του για την Παιδεία.

Επιδέξια και αθόρυβα, με τη βοήθεια του τακτοποιημένου λόγου μιας νέας (;) μεταρρυθμιστικής σταυροφορίας, όπου σκόπιμα έχει υποκατασταθεί η αναζήτηση των αιτιών από τη διαπίστωση των αποτελεσμάτων, όλος ο προβληματισμός μοιάζει με τη θεωρία του πεπρωμένου στη θρησκευτική σκέψη, όπου οι άνθρωποι αναφωνούν «είναι θέλημα Θεού» για να εξηγήσουν ή να δικαιολογήσουν μια ορισμένη εξέλιξη των πραγμάτων: η ιδιωτικοποίηση της εκπαίδευσης είναι η λύση! Στο πλαίσιο αυτό οι εκπαιδευτικοί πρέπει να μεταλλαχθούν σε κακοπληρωμένους τεχνικούς και οι μαθητές και οι γονείς τους σε πελάτες.

Kάτω από την ηγεμονία του νεοφιλελευθερισμού σχεδιάζεται και υλοποιείται μια εκπαιδευτική πολιτική σύμφωνα με την οποία το σχολείο λειτουργεί με τα βασικά χαρακτηριστικά μιας ανταγωνιστικής επιχείρησης, μετατρέποντας ουσιαστικά τη γνώση σε εμπόρευμα. Ολα μετριούνται.

Ο κ. Μητσοτάκης μιλάει με το «σκονάκι» του Συνδέσμου Ελλήνων Βιομηχάνων, ο οποίος πριν από λίγο καιρό διακήρυξε το δικό του όραμα:

1. Αυτονομία σχολικών μονάδων-ενίσχυση της αυτονομίας των διοικήσεων των σχολείων στη λήψη αποφάσεων που αφορούν τη διαμόρφωση του εκπαιδευτικού προγράμματος και τη διαχείριση του προϋπολογισμού του σχολείου (αυτοχρηματοδότηση των σχολείων στο πλαίσιο της «αυτονομίας» και κατηγοριοποίησή τους ανάλογα με τις επιδόσεις ή τις εγγραφές).
2. Άμεση και πλήρης υπαγωγή στην τοπική αυτοδιοίκηση.
3. Διευθυντές μάνατζερ με συμμετοχή γονέων, μαθητών και τοπικών φορέων στη διοίκηση του σχολείου.
4. Αξιολόγηση-λογοδοσία σχολείου και εκπαιδευτικών (τριπλή αξιολόγηση της δημόσιας εκπαίδευσης-αυτοαξιολόγηση, αξιολόγηση εκπαιδευτικών, εξωτερική αξιολόγηση).
5. Επέκταση της μαθητείας.
6. Κουπόνια-vouchers.
7. Αύξηση των εξετάσεων πανεθνικού χαρακτήρα για τους μαθητές.
8. Μείωση μισθολογικού κόστους και μείωση αναγκών για έκτακτους εκπαιδευτικούς.
9. Εξορθολογισμός δαπανών.
10. Αύξηση ωραρίου εκπαιδευτικών (να αυξηθούν οι μέσες ώρες διδασκαλίας).
11. Κατάργηση του άρ. 16 του Συντάγματος με την κατοχύρωση της δημόσιας δωρεάν εκπαίδευσης σε όλες τις βαθμίδες και αντικατάστασή του από τη νεοφιλελεύθερη αναγνώριση του γονεϊκού δικαιώματος στην ελεύθερη επιλογή εκπαίδευσης.
12. Επιχειρηματικοποίηση και ιδιωτικοποίηση της εκπαίδευσης.
H γνώση κατέχεται και ελέγχεται, αγοράζεται και πωλείται. Tα άτομα που κατέχουν γνώση ή θραύσματα γνώσης κατέχουν δύναμη.

Oι επιδόσεις των υποκειμένων της εκπαίδευσης και των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων χρησιμοποιούνται ως μονάδες μέτρησης της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητας.
H λογική αυτή οδηγεί στην εφαρμογή μοντέλων αξιολόγησης και ελέγχου με «πιστοποιητικά ποιότητας» σύμφωνα με τα πρότυπα της βιομηχανίας και του εμπορίου.
Χαρακτηριστική είναι η χρήση του διεθνούς εμποροβιομηχανικού προτύπου ISO 9000 ως πιστοποιητικού ποιότητας για την ικανοποίηση των μαθητών και των γονέων, που αντιμετωπίζονται σαν «καταναλωτές», «πελάτες».

Σχολείο και θρησκευτική ελευθερία.


Άρθρο του Νίκου Φίλη
Αναδημοσίευση από το tvxs.


Πολλοί, ανάμεσά τους και άνθρωποι της Αριστεράς, ρωτούν καλοπροαίρετα αν τα Θρησκευτικά είναι το πρόβλημα του σχολείου σήμερα. Προφανώς και δεν είναι το πρόβλημα, αλλά, η αντίληψη εκκλησιαστικής επιβολής στην εκπαίδευση που υποκρύπτεται παραδοσιακά και μέσω του μαθήματος των Θρησκευτικών συνιστά μείζον θέμα. Αφορά στα ατομικά δικαιώματα, αλλά και την αναγκαία γνώση που θα έπρεπε να έχει το παιδί για να κατανοήσει το σύγχρονο κόσμο, σε μια περίοδο που οι θρησκείες διαδραματίζουν πολιτισμικό και πολιτικό ρόλο και ο «άλλος» είναι πολύ κοντά μας, είναι το παιδί του διπλανού θρανίου. Με αυτή την έννοια, το ουδετερόθρησκο σχολείο αποτελεί μέρος της αναγκαίας μεταρρύθμισης για ένα δημοκρατικό, σύγχρονο και ανοιχτό σχολείο.

Οι συνταγματικές διατάξεις όχι μόνο δεν εμποδίζουν, αλλά επιτάσσουν στην Πολιτεία να αναλάβει ανάλογες δράσεις. Υπάρχει, βεβαίως, η πρόσφατη απόφαση του ΣτΕ για τα Θρησκευτικά, με την οποία επιχειρείται η παράκαμψη των συνταγματικών προβλέψεων και υποσκάπτεται η δημοκρατική νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου, όπως αυτή είχε διαμορφωθεί με την απόφαση για τις ταυτότητες. Με την επικείμενη συνταγματική αναθεώρηση είναι αναγκαία η κατάργηση του Προοιμίου, με βάση το οποίο το Άγιο Πνεύμα εμφανίζεται συμβολικά ως «πηγή του Συντάγματος» (κατά κυριολεξίαν, το επευλογεί!), καθώς και το άρθρο 3, όπου γίνεται η γνωστή αναφορά για την επικρατούσα θρησκεία. Η συνταγματική επιστήμη έχει χαρακτηρίσει αυτή τη διάταξη ως διαπιστωτική και όχι κανονιστική, δηλαδή, δεν συνιστά προνομιακή θέση της Ορθοδοξίας απέναντι στα άλλα θρησκεύματα. Δυστυχώς και οι δύο διατάξεις παρερμηνεύτηκαν προκειμένου το ΣτΕ να προχωρήσει στη γνωστή αναχρονιστική απόφασή του για το μάθημα των Θρησκευτικών, νομολογώντας ότι πρέπει να παραμείνει ομολογιακό!

Οι παρεμβάσεις της Εκκλησίας στην εκπαίδευση είναι φανερές και κρυφές και συνιστούν ένα ολόκληρο πλέγμα θεσμικών και συμβολικών ρόλων, που εισχωρεί στην καθημερινότητα του σχολείου και έχει ως επιστέγασμα τη συνύπαρξη στο ίδιο υπουργείο της Παιδείας με τα Θρησκεύματα. Παρότι η νομοθεσία αναγνωρίζει στην Πολιτεία την αποκλειστική αρμοδιότητα να αποφασίζει για την εκπαιδευτική πολιτική, η Ιεραρχία, εκμεταλλευόμενη την πολιτική ισχύ της (πραγματική ή νομιζόμενη και πάντως αναγνωριζόμενη με ευλαβικό τρόπο από το πολιτικό σύστημα και όλες τις κυβερνήσεις…), έχει επιβάλει ουσιαστικά την αρχή της συναπόφασης σε σημαντικές υποθέσεις.

Θρησκευτική συνείδηση

Είναι χρέος της Πολιτείας να υπερασπίζει τη δημοκρατική αρχή, που είναι και συνταγματικά κατοχυρωμένη, σύμφωνα με την οποία «η Παιδεία αποτελεί βασική αποστολή του Κράτους και έχει σκοπό την πνευματική, επαγγελματική και φυσική αγωγή των Ελλήνων, την ανάπτυξη της εθνικής και θρησκευτικής συνείδησης και τη διάπλασή τους σε ελεύθερους και υπεύθυνους πολίτες». Το άρθρο 16 του ισχύοντος Συντάγματος αντικαθιστά το ανάλογο άρθρο του Συντάγματος του 1952, όπου μέσα στο μετεμφυλιακό κλίμα γινόταν, για πρώτη φορά σε Σύνταγμα, αναφορά σε θρησκευτική συνείδηση και ειδικότερα στην ελληνοχριστιανική συνείδηση. Προφανώς, η αναθεώρηση του 1975 επηρεάστηκε από το κλίμα της εποχής, από τη χρεωκοπία των ελληνοχριστιανικών δογμάτων που αποτέλεσαν την ιδεολογική βάση της χούντας και τελικώς «ευλόγησαν» την προδοσία της Κύπρου. Είναι τόσο χαρακτηριστική η ριζοσπαστική θεώρηση της εποχής της Μεταπολίτευσης, που στο Προσχέδιο Συντάγματος της ΝΔ δεν υπήρχε αναφορά στη θρησκευτική συνείδηση, προστέθηκε όμως κατά την πορεία της Αναθεώρησης.

Θρησκειολογία αντί Θρησκευτικών

Η πρόσφατη παρέμβαση της Ιεραρχίας για τα νέα προγράμματα των Θρησκευτικών είναι άλλη μία απόδειξη της τάσης για εκκλησιαστική επιβολή στο χώρο της εκπαίδευσης. Ωστόσο, το μάθημα των Θρησκευτικών πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μάθημα γνώσης και όχι πίστης. Τα τολμηρά βήματα που έγιναν με τα νέα προγράμματα, μπορούν να αξιοποιηθούν ώστε, σταδιακά, και με βάση την εκπαιδευτική εμπειρία να δημιουργηθεί μάθημα Θρησκειολογίας ή, όπως συμβαίνει σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, να καθιερωθεί αργότερα μάθημα Φιλοσοφίας. Δεν είναι άραγε περίεργο ότι στη χώρα που γέννησε τη Φιλοσοφία δεν διδάσκεται στα σχολεία η Φιλοσοφία, σε αντίθεση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες; Και ακόμη, δεν είναι περίεργο ότι στο προτεινόμενο σύστημα εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, στην Γ’ Λυκείου, τα Θρησκευτικά παραμένουν υποχρεωτικό μάθημα σε όλες τις κατευθύνσεις. ενώ αφαιρείται η Ιστορία; Η διδασκαλία της σύγχρονης Ιστορίας θα γίνεται έτσι μία χρονιά, μόνο στη Γ’ Γυμνασίου, σύμφωνα με τα ισχύοντα προγράμματα, που η αλλαγή τους αποτελεί επείγουσα αναγκαιότητα.

Η μετατροπή του μαθήματος των Θρησκευτικών σε μάθημα γνώσης και όχι πίστης αλλάζει το πολιτισμικό κλίμα μέσα στο σχολείο, καθώς και τις ξεπερασμένες νοοτροπίες και σιγά-σιγά βοηθά στη συνολική αλλαγή του τρόπου κατανόησης του θρησκευτικού φαινομένου. Γι’ αυτό, σε συνεργασία με Θεολόγους Εκπαιδευτικούς, επιλέξαμε την αλλαγή του μαθήματος, με πρωτοβουλία και τελική ευθύνη του Ιδρύματος Εκπαιδευτικής Πολιτικής, που αποτελεί τον επίσημο φορέα εκπαιδευτικής πολιτικής της εκάστοτε κυβέρνησης.

Ακατανόητη η δήλωση θρησκευτικών φρονημάτων

Μέσα σε αυτήν την προοπτική αλλαγής του εκπαιδευτικού παραδείγματος για την κατανόηση του θρησκευτικού φαινομένου, είναι ακατανόητη η επιβίωση της δήλωσης θρησκευτικών φρονημάτων, προκειμένου να απαλλαγεί ένας μαθητής από το μάθημα. Η δήλωση καθιερώθηκε με απόφαση του υπουργού Παιδείας Α. Λοβέρδου, μόλις λίγες μέρες πριν από τις εκλογές του Ιανουαρίου του 2015, προφανώς, μετά από πίεση της Εκκλησίας γιατί η προηγούμενη απόφαση Αρβανιτόπουλου ήταν λίγο χαλαρότερη, δηλαδή, δεν αξίωνε να δηλώνει κάποιος ότι δεν είναι Χριστιανός Ορθόδοξος για να μην παρακολουθήσει το μάθημα των Θρησκευτικών, αλλά αρκούσε η εκ μέρους του γονέα επίκληση λόγων θρησκευτικής συνείδησης.

Η κυβέρνηση της Αριστεράς, που εκλέχτηκε τον Ιανουάριο του 2015, στα μέσα δηλαδή της σχολικής χρονιάς, αν προχωρούσε στην άμεση κατάργηση της εγκυκλίου Λοβέρδου, ήταν πιθανό να προκαλούσε απρόβλεπτα προβλήματα λειτουργίας στα σχολεία. Στη συνέχεια, ως υπουργός Παιδείας, έθεσα ως πρώτιστο στόχο την προώθηση των νέων προγραμμάτων σπουδών στα θρησκευτικά και, για ευνόητους λόγους, προγραμμάτισα για αργότερα μια σειρά παρεμβάσεις στα υπόλοιπα εκκρεμή ζητήματα.

Με το νέο Προεδρικό Διάταγμα για τη λειτουργία των σχολείων, αποσυμφορείται η εκπαίδευση από την καταχρηστική εφαρμογή του μέτρου του εκκλησιασμού. Εφεξής, ο εκκλησιασμός επ’ ευκαιρία των εορτών των Χριστουγέννων, του Πάσχα και των Τριών Ιεραρχών «δύναται να πραγματοποιείται κατά την κρίση του Συλλόγου Διδασκόντων και εφόσον οι συνθήκες το επιτρέπουν».

Υπάρχει έτοιμη τροπολογία

Αντιθέτως, παραμένει η καθημερινή υποχρεωτική προσευχή στα Δημοτικά σχολεία. Πολλοί εκπαιδευτικοί αλλά και εκκλησιαστικοί παράγοντες έχουν διερωτηθεί ποια είναι η σκοπιμότητα της καθημερινής υποχρεωτικής προσευχής, ένα μέτρο που έχει καταντήσει ρουτίνα. Παρατηρείται επίσης ότι η επιβολή λατρευτικών πρακτικών στα μικρά παιδιά μπορεί να εκλαμβάνεται από αυτά ως μια μορφή επηρεασμού της προσωπικότητάς τους, τόσο ξένη μάλιστα με το γενικότερο μήνυμα ελευθερίας του Χριστιανισμού. Γνωρίζω ότι το θέμα της προσευχής χρειάζεται εξαντλητική συζήτηση και αναζήτηση συναινέσεων, σε μια κοινωνία και ένα σχολείο που όλο και περισσότερο αποκτούν πολυθρησκευτική σύνθεση, ενώ, ταυτόχρονα, βαθαίνει η διαδικασία της εκκοσμίκευσης. Στα ανεπίλυτα προβλήματα συμπεριλαμβάνεται η αναγραφή του θρησκεύματος στους τίτλους σπουδών. Πρόκειται για μέτρο που παραβιάζει τη νομοθεσία για την προστασία των ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων και επιβιώνει περίπου 20 χρόνια από την κατάργηση της αναγραφής του θρησκεύματος στις ταυτότητες. Στα αρχεία του υπουργείου Παιδείας απόκειται τροπολογία που είχαμε ετοιμάσει για την κατάργηση αυτού του αναχρονισμού, εν όψει μάλιστα της επαπειλούμενης παραπομπής της χώρας στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Η γνωστή εξέλιξη με την απομάκρυνσή μου από το υπουργείο Παιδείας, είχε ως συνέπεια να μην προωθηθεί τελικώς η εν λόγω τροπολογία, η αλλαγή της εγκυκλίου Λοβέρδου και μια σειρά άλλες παρεμβάσεις που συνιστούσαν αποφασιστική τομή και ενδυνάμωση της θρησκευτικής ελευθερίας στο σχολείο.

* Ο Νίκος Φίλης είναι βουλευτής Α΄ Αθήνας του ΣΥΡΙΖΑ, τ. υπουργός Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων.

Περιβάλλον SOS!

Φύση... Αρχέγονη πηγή ζωής, σοφίας, δημιουργίας. Ολύμπιοι θεοί και θεές, Νηρηίδες, Δρυάδες, Μούσες και Νεράιδες... Φυτά και ζώα, ο Άνθρωπος...

Όλοι μαζί για έναν σκοπό: Νοιαζόμαστε – φροντίζουμε – προστατεύουμε το περιβάλλον!

Οι μικροί μας ήρωες, η Λευκοθέα κι ο Οδυσσέας, ο Αλέξανδρος κι η Δάφνη, ο Φοίβος κι ο Πολύξερος, ο Θάνος, ο Μάρκος κι η Στεφανία, η Κερασιά κι ο Γαρίφαλος, αφουγκράζονται τη φύση, που τους φωνάζει: SOS! Αναρωτιούνται: «Μήπως ήρθε το τέλος;» Ωστόσο ξέρουν τι πρέπει να κάνουν...

Υπάρχει χρόνος;

Περιβάλλον SOS!
Συλλογικό έργο
εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια
Διάπλαση 96 σελ.

Οι Μάγισσες της Σμύρνης.



ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ 

Ο Σύλλογος Δασκάλων- Νηπιαγωγών Χαλκίδας στο πλαίσιο των θεατρικών εξορμήσεων που πραγματοποιεί, οργανώνει την παρακολούθηση της θεατρικής παράστασης «Οι Μάγισσες της Σμύρνης» στο θέατρο Παλλάς, το Σάββατο 27 Οκτωβρίου 2018. Αναχώρηση από το Βούρκο στις 17.45.  Κρατήσεις και πληρωμή 30€ ως τις 5 Οκτωβρίου, στην Έφη Βαρβάρου 6981005877 ή στη Βέτα Κορωναίου 6974341868. 

Μετά από την παράσταση, θα ακολουθήσει ποτό ή φαγητό στο citylink. 

«H πολυαναμενόμενη υπερπαραγωγή, έρχεται τη νέα σεζόν στο θέατρο Παλλάς, σε θεατρική απόδοση και σκηνοθεσία του Σταμάτη Φασουλή και ένα θίασο εξαιρετικών ηθοποιών, με στόχο να αποτελέσει σταθμό στα θεατρικά αθηναϊκά δρώμενα. Το πολυδιαβασμένο ατμοσφαιρικό βιβλίο της Μάρας Μειμαρίδη που καθήλωσε περισσότερους από 900.000 αναγνώστες παγκοσμίως, και κατέγραψε ρεκόρ τηλεθέασης στη μεταφορά του στην μικρή οθόνη από τον Κώστα Κουτσομύτη το 2005, ανεβαίνει στη σκηνή του Παλλάς. Στον θίασο πρωταγωνιστούν η Μαρία Καβογιάννη στο ρόλο της Ευθαλίας, η Σμαράγδα Καρύδη στο ρόλο της Κατίνας, που μαγεύει τους Μέμο Μπεγνή – Κωνσταντίνο και Μελέτη Ηλία – Σύριο Καραμάνο. Στον καθοριστικό ρόλο της μάγισσας Αττάρτης, η κυρία Μίρκα Παπακωνσταντίνου. Ο Σταμάτης Φασουλής θα αποτυπώσει την ατμόσφαιρα μίας εμβληματικής εποχής, μεταφέροντάς μας 130 χρόνια πίσω σε ένα ταξίδι στα παράλια της Σμύρνης και σε μια ιστορία γεμάτη μάγια, ξόρκια, αρώματα, έρωτες και πάθη. Σμύρνη, 1887. Η Κατίνα είναι μια φτωχή, έξυπνη κι αδίστακτη Σμυρνιά. Η ζωή της αλλάζει όταν γνωρίζει την Αττάρτη, μια Τούρκα μάγισσα, που την παίρνει υπό την προστασία της. Έτσι η Κατίνα βάζει στόχο να ανέβει ψηλά. Ερωτικά φίλτρα, μπουγιούμ, λιώματα και μαγικά ποτέ δεν κάνουν λάθος. Καταφέρνει να παντρευτεί τέσσερις άντρες, τον ένα καλύτερο από τον άλλον, τον ένα πλουσιότερο από τον άλλον. Όσο ανεβαίνει πιο ψηλά σε κοινωνική τάξη, η Κατίνα ανακατεύεται στις δουλειές τους και κουμαντάρει άξια τα εμπόρια, τις μπάνκες, τα καπνά, φτάνοντας μια μέρα να γίνει αρχόντισσα όλης της Σμύρνης. Εκατό χρόνια μετά, σ' ένα σκονισμένο μπαουλάκι στο σπίτι της Αίγινας, βρέθηκαν οι γραφές, τα ξόρκια και τα μαγικά της . 

               Η Πρόεδρος                      Η γραμματέας 

              Βέτα Κορωναίου                Έφη Βαρβάρου 


Σάββατο 29 Σεπτεμβρίου 2018

"Μια νέα γονική εξουσία χωρίς τιμωρίες και ξύλο".


Catherine Dumonteil-Kremer: «Μια νέα γονική εξουσία χωρίς τιμωρίες και ξύλο»
Άρθρο της Ελένης Χωρεάνθη - Αναδημοσίευση από το Διάστιχο. 


Ο τίτλος του βιβλίου "Μια νέα γονική εξουσία χωρίς τιμωρίες και ξύλο" πιστοποιεί πως σε καμιά περίπτωση δεν παύει, ακόμα και στην πιο διακριτική μορφή, η πρώτη «γονική παροχή» στα παιδιά να είναι Εξουσία. Που σημαίνει επιβολή κανόνων και τρόπων συμπεριφοράς και υποχρεώσεων των γονιών απέναντι στα παιδιά που φέρνουν στον κόσμο. Και δεν μπορεί να γίνει διαφορετικά.

Υπήρξαν εποχές που τα παιδιά θωρούνταν κτήμα, αντικείμενο εκμετάλλευσης και υποχείριο των γονιών. Το ίδιο ίσχυε στον χώρο της εκπαίδευσης. Τα παιδιά δεν είχαν δικαιώματα, μόνο υποχρεώσεις και τυφλή υπακοή, υποταγή στους έχοντες την όποια εξουσία πάνω στη ζωή και τη σωματική τους ακεραιότητα. Ακόμα, και δικαίωμα ζωής και θανάτου. Η δε τιμωρία και ο ξυλοδαρμός ήταν σε καθημερινή βάση. Τα παιδιά ήταν τα πιο καταπιεσμένα, τα πιο δυστυχισμένα πλάσματα. Στην παιδεία και την εκπαίδευση, σύμφωνα με… σοφούς Ευρωπαίους παιδαγωγούς, θεωρούνταν και αντιμετωπίζονταν σαν «μικροί άνθρωποι». Και οι τιμωρίες ήταν ανάλογες.

Με την πάροδο του χρόνου και με τις αλλαγές που έχουν γίνει στις «πολιτισμένες» κοινωνίες, τόσο στο σχολείο όσο και στην οικογένεια έχουν αλλάξει τα πράγματα προς το καλύτερο. «Η τιμωρία και η απειλή, πάνω στις οποίες θεμελιωνόταν άλλοτε η γονική εξουσία, αποδοκιμάζονται σήμερα από όλους τους μεγάλους διανοητές της εκπαίδευσης», μολονότι η καθημερινή πραγματικότητα δείχνει ότι η βία μέσα στο σπίτι και η τιμωρία και κάθε λογής κακοποίηση εξακολουθεί να υπάρχει, και μάλιστα σε ακραίες καταστάσεις. Ωστόσο, χρειάζεται και δεν μπορεί να λείψει η πειθαρχία και μια υποτυπώδης μορφή εξουσίας που είναι για το καλό των παιδιών.

Η συγγραφέας του παρόντος βιβλίου, όντας «μητέρα τριών παιδιών, συγγραφέας, πρέσβειρα “Καλοπροαίρετου Συντροφεύματος των Παιδιών”», δίνει διαλέξεις και παραδίδει μαθήματα σχετικά με το αυτό που διαχειρίζεται και στο βιβλίο της, δεν ασχολείται με ακραίες περιπτώσεις ενδοοικογενειακής βίας, αλλά προσπαθεί να καθιερώσει μια πολύ ήπια συμπεριφορά των γονιών στα παιδιά. Προτείνει μια φιλική σχέση γονεϊκής εξουσίας βασισμένη στην αμοιβαία κατανόηση και αγάπη, στον σεβασμό της προσωπικότητας του παιδιού, στην παραδοχή των αναγκών του παιδιού και θέτει ορισμένα όρια, όσον αφορά τον επαναπροσδιορισμό των σχέσεων γονιού/παιδιού και την «καθιέρωση πρακτικού πρωτοκόλλου αντιμετώπισης καταστάσεων αντίθεσης».

Την κατατοπιστική Εισαγωγή ακολουθεί ένα «Μικρό γλωσσάρι των αμφίσημων λέξεων της διαπαιδαγώγησης», μέσω του οποίου προτείνει τον επαναπροσδιορισμό λέξεων που χρησιμοποιούμε στις σχέσεις μας με τα παιδιά, όπως ο χαρακτηρισμός «παιδιάστικη ή παιδαριώδης συμπεριφορά», σημαίνει ανάρμοστη συμπεριφορά, άρα αρνητική συμπεριφορά. Όταν λέμε «δεν ακούει» το παιδί, σημαίνει δεν υπακούει και ούτω καθεξής, παραθέτει μια λίστα λέξεων που χρήζουν επανατοποθέτησης για την καλύτερη κατανόηση της συμπεριφοράς του παιδιού.
Είναι καλογραμμένο, σωστά διαρθρωμένο, κατανοητό και χωρίς ασάφειες, δίνει απαντήσεις στα ερωτήματα και λύσεις στα προβλήματα σχέσεων της καθημερινότητας μέσα στην οικογένεια. Αποτελεί προσφορά στον τομέα σωστής ανατροφής και διαπαιδαγώγησης των παιδιών.

Ζηλεύει το παιδί, γιατί έχει αυξημένη ανάγκη αγάπης και προσοχής. Με τον ίδιο απλό τρόπο, η συγγραφέας φέρνει τον γονιό κοντά στο παιδί και του υποδεικνύει απλά μέσα και τρόπους για την ομαλή ανάπτυξη του παιδιού ασκώντας υποτυπώδη «Νέα γονική εξουσία χωρίς τιμωρίες και ξύλο», η οποία επιτυγχάνεται με την πλήρη γνώση των προβλημάτων, της ιδιαιτερότητας της φύσης και την κάλυψη πρακτικών, καθημερινών αναγκών του παιδιού, ξεκινώντας από την επιλογή της τροφής και της ενδυμασίας, τη χρήση κατάλληλου λεξιλογίου για τη διαπαιδαγώγηση και σαφώς την «τέχνη της φροντίδας για την πρόληψη» μιας δυσάρεστης κατάστασης, που είναι έργο αποκλειστικά των γονιών.

Πρόκειται για βιβλίο/εγχειρίδιο σωστής διαχείρισης διαπροσωπικών σχέσεων των γονιών με τα παιδιά τους από την πολύ μικρή τους ηλικία, για το χτίσιμο μιας αρμονικής συμβίωσης εστιασμένης στην κατανόηση, τον σεβασμό, την ανοχή και, προπαντός, στην αγάπη.

«Το να είσαι γονιός μπορεί να γίνει πάθος […] Η δουλειά του γονιού μάς κάνει πιο αποτελεσματικούς σε όλα τα επίπεδα […] Προστατεύοντας τις μοναδικότητες των παιδιών μας, πλάθουμε τον κόσμο του αύριο. Συμβάλλουμε στη δημιουργία μιας κοινωνίας πιο ανθρώπινης, αλλά και πιο αποτελεσματικής […] το να είναι κανείς γονιός είναι ένα έργο με νόημα και πολύ ισχυρή επίδραση στο παρόν και στο μέλλον του κόσμου».

Με άλλα λόγια, το «καλοπροαίρετο συντρόφευμα των παιδιών μας» κάνει κι εμάς καλύτερους ανθρώπους, εξάγεται ως συμπέρασμα από τη μελέτη του συγκεκριμένου βιβλίου, που βασίζεται σε πολυετή προσωπική πείρα της συγγραφέως Catherine Dumonteil-Kremer. Είναι καλογραμμένο, σωστά διαρθρωμένο, κατανοητό και χωρίς ασάφειες, δίνει απαντήσεις στα ερωτήματα και λύσεις στα προβλήματα σχέσεων της καθημερινότητας μέσα στην οικογένεια. Αποτελεί προσφορά στον τομέα σωστής ανατροφής και διαπαιδαγώγησης των παιδιών.