Εκδήλωση του Ειδικού Νηπιαγωγείου Χαλκίδας.

Ήρεμος εγώ; Ξεχάστε το!

Μια ιστορία για τη διαταραχή ελλειμματικής προσοχής με υπερκινητικότητα.

Συλλογικό έργο των Α. Πατρικίου, Α. Περικλέους, Ε. Σμυρνιώτη και Α. Σιώτη. 

Βήτα Ιατρικές Εκδόσεις, 2017.

"Ήρεμος εγώ; Ξεχάστε το!" δηλώνει ο Γρηγόρης, το κεντρικό πρόσωπο της ιστορίας. Γρηγόρης "όνομα και πράμα" αφού η γρηγοράδα και ο παρορμητισμός του είναι τα χαρακτηριστικά του.

Τι γίνεται όμως όταν αρχίσει να καταλαβαίνει ότι αυτή η βιασύνη του στα λόγια και στις πράξεις τον βάζει σε μπελάδες; Πώς νιώθει ο Γρηγόρης ενώ προσπαθεί να καταλάβει γιατί του συμβαίνει αυτό που οι μεγάλοι ονομάζουν ΔΕΠ-Υ; Πώς θα βάλει σε σειρά τις σκέψεις, τα συναισθήματα και τη ζωή του;

Μια ιστορία που βοηθάει το παιδί να αντιληφθεί τι κρύβεται πίσω από την υπερκινητικότητα, την παρορμητική συμπεριφορά και την ελλειμματική προσοχή. Μια ιστορία που δίνει έμφαση στο συναίσθημα και στη σκέψη που προηγούνται της συμπεριφοράς, γιατί όπως συχνά συμβαίνει στη ζωή, αυτό που έχει σημασία είναι αυτό που δεν φαίνεται με την πρώτη ματιά.

ΑΠΟΣΥΡΘΗΚΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΗΣ Ε΄ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ.

Αναδημοσίευση από την Εκπαιδευτική Λέσχη.

Άρθρο του Δημ. Μαριόλη.

Απαρατήρητη πέρασε η είδηση για την απόσυρση του βιβλίου Μαθηματικών της Ε΄ Δημοτικού και την αντικατάστασή του από νέο σχολικό εγχειρίδιο. Αντίθετα, ιδιαίτερα προβλήθηκε από τα ΜΜΕ η συγκέντρωση διαμαρτυρίας που οργάνωσαν χριστιανικά σωματεία και θεολόγοι την Κυριακή 4 Μαρτίου στα Προπύλαια, προκειμένου να εκφράσουν την αντίθεσή τους στην απόφαση του υπουργείου Παιδείας για αλλαγές το μάθημα των Θρησκευτικών.

Ο ιδεολογικός προσανατολισμός της κατήχησης και του θρησκευτικού φρονηματισμού, αλλά και το προνόμιο της Εκκλησίας να έχει καθοριστικό λόγο για τα αναλυτικά προγράμματα και τα σχολικά εγχειρίδια, αποτελούν δομικά χαρακτηριστικά ενός εκπαιδευτικού συστήματος που συντηρεί αδιάλειπτα προαστικές αξίες. Και αυτά τα χαρακτηριστικά δεν έχουν αμφισβητηθεί από καμία κυβέρνηση και καμία ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας, συμπεριλαμβανομένης και της σημερινής. Αντίθετα, κανένα απολύτως ενδιαφέρον δεν έχουν επιδείξει, τόσο οι φορείς αυτών των προαστικών αξιών όσο και τα ΜΜΕ για εκπαιδευτικά ζητήματα καθοριστικής σημασίας όπως η διδασκαλία των θετικών επιστημών και οι ανεπάρκειες των σχετικών σχολικών εγχειριδίων.

Η απόσυρση του βιβλίου μαθηματικών της Ε΄ Δημοτικού ανακοινώθηκε με την ΥΑ Φ.31/35496/Δ/1-3-2018, η οποία ορίζει ότι για το σχολικό έτος 2018-19 εγκρίνεται νέο σχολικό εγχειρίδιο. Δεν έχουμε εικόνα του νέου εγχειριδίου, ωστόσο πιστεύουμε ειλικρινά ότι είναι σχεδόν ακατόρθωτο να υπάρξει βιβλίο μαθηματικών χειρότερο από το προηγούμενο.

Χρειάστηκαν 11 ολόκληρα χρόνια για να αποσυρθεί ένα σχολικό βιβλίο που κατά γενική ομολογία συγκέντρωσε τις πλέον αρνητικές κριτικές από την εκπαιδευτική κοινότητα και αποτέλεσε το χειρότερο εφιάλτη μαθητών, δασκάλων και γονιών. Ένα βιβλίο χωρίς δομή, χωρίς καμία λογική συνέχειας, με πλήθος λαθών, λανθασμένων διατυπώσεων προβλημάτων, λανθασμένων διατυπώσεων μαθηματικών σχέσεων, αδικαιολόγητα υψηλής δυσκολίας, ένα βιβλίο με μια εξόχως αριστοκρατική και ελιτίστικη λογική, αν υποθέσουμε ότι είχε κάποια λογική.

​

Αν υπολογίσουμε ότι μια σχολική τάξη αριθμεί πάνω από 100.000 μαθητές, περίπου 1.200.000 μαθητές, οι οικογένειές τους καθώς και χιλιάδες δασκάλες και δάσκαλοι ταλαιπωρήθηκαν αφάνταστα αυτά τα 11 χρόνια, ενώ ανυπολόγιστες είναι οι αρνητικές συνέπειες της χρήσης του στη διδακτική πράξη. Αντί να συμβάλει στη διαδικασία συγκρότησης μαθηματικής σκέψης, έντεινε ακόμα περισσότερο τα φαινόμενα σχολικής αποτυχίας. Αντί να δημιουργεί ελκυστικά περιβάλλοντα μάθησης όξυνε τα φαινόμενα μαθηματικοφοβίας, αποστροφής προς τα μαθηματικά. Χαρακτηριστικό είναι ότι την πρώτη σχολική χρονιά που εισήχθη το συγκεκριμένο εγχειρίδιο, γνωστός εκδοτικός οίκος που είχε εκδώσει βοήθημα με λύσεις των ασκήσεων από ομάδα μαθηματικών, υποχρεώθηκε να κυκλοφορήσει δωρεάν πολυσέλιδο φυλλάδιο για τις λανθασμένες λύσεις των ασκήσεων που είχε το βοήθημα!

Θα άξιζε πραγματικά τον κόπο να ερευνηθεί έστω σε ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα, ποιο ποσοστό δασκάλων χρησιμοποίησε αυτό το βιβλίο και ποιες είναι οι απόψεις και οι εμπειρίες τους (το ΙΠΕΜ – ΔΟΕ θα μπορούσε ενδεχομένως να σχεδιάσει μια τέτοια έρευνα). Και για όσους επιμένουν ότι κάποια μορφή αξιολόγησης είναι απαραίτητη και μπορεί να συμβάλλει στη βελτίωση του σχολικού θεσμού, να θυμίσουμε μόνο ότι το συγκεκριμένο σχολικό εγχειρίδιο (όπως και όλα τα υπόλοιπα) αξιολογήθηκε από σχετική επιτροπή (βλ. σχετικά σ.2 του εγχειριδίου) στην οποία συμμετείχε ένας καθηγητής πανεπιστημίου, ένας σχολικός σύμβουλος και ένας εκπαιδευτικός. Και κρίθηκε κατάλληλο! Να συμπληρώσουμε εδώ, ότι αντίθετα με το εγχειρίδιο της Ε΄ Δημοτικού που αποσύρθηκε, το αντίστοιχο εγχειρίδιο της Β΄ Δημοτικού δυστυχώς εγκρίθηκε και πάλι για την επόμενη σχολική χρονιά.

Ωστόσο, για να αντιμετωπιστεί ριζικά το φαινόμενο της σχολικής αποτυχίας, δεν αρκεί η αντικατάσταση ενός απαράδεκτου εγχειριδίου. Για παράδειγμα, ο μόνος σοβαρός λόγος για τον υψηλό βαθμό δυσκολίας και το ιδιαίτερα ανεβασμένο επίπεδο στόχων για την Ε΄ Δημοτικού είναι να υπηρετηθεί η όξυνση της σχολικής αποτυχίας που σε μεγάλο βαθμό έχει ταξικό πρόσημο. Χρειάζεται να επεξεργαστούμε προτάσεις όπως η διαμόρφωση νέων αναλυτικών προγραμμάτων, η μείωση της ύλης, η ορθολογική κατανομή της, ο επανακαθορισμός των διδακτικών στόχων ανά τάξη, αλλαγές στη διδακτική μεθοδολογία, τμήματα με λιγότερους μαθητές, ανάπτυξη λογισμικών με ελκυστικά περιβάλλοντα μάθησης, στήριξη των μαθητών που παρουσιάζουν μαθησιακές δυσκολίες. Και όλα τα παραπάνω, πρέπει να αποτελέσουν διεκδικήσεις του οργανωμένου εκπαιδευτικού κινήματος που δεν πρέπει να ξεχνά τη βασική θέση που επεξεργάστηκε ο Paulo Freire: η διδασκαλία είναι πολιτική πράξη και παράγει συγκεκριμένα εκπαιδευτικά αλλά και κοινωνικά αποτελέσματα.

Eva Benso: «Δυσλεξία».

Αναδημοσίευση από το Διάστιχο.

Κριτική της Ελένης Χωρεάνθη.

Από τις εκδόσεις GEMA κυκλοφορεί η Δυσλεξία, ένα σπουδαίο, καλογραμμένο βιβλίο που έχει ως αντικείμενο μελέτης το πολύ σοβαρό, «μαθησιακό» κυρίως, πρόβλημα, τη δυσλεξία, που αντιμετωπίζουν με λάθος, συνήθως, τρόπο ανειδίκευτοι γονείς και δάσκαλοι που ασχολούνται με την ανατροφή, τη διδασκαλία και τη μάθηση των παιδιών. Συγγραφέας του βιβλίου είναι η Eva Benso, απόφοιτος της Ακαδημίας Καλών Τεχνών του Τουρίνο και της δημιουργικής γραφιστικής, ειδικευμένη επιστήμων στη γνωστική απόκτηση δεξιοτήτων σε άτομα με Ειδικές Διαταραχές της Μάθησης.

Παλαιότερα, όλες τις μαθησιακές δυσκολίες των παιδιών οι δάσκαλοι τις απέδιδαν σε αδιαφορία ή σε νοητική υστέρηση και σε άλλες αιτίες. Θεωρούσαν τη δυσλεξία αρρώστια και, το χειρότερο, «ως μια σοβαρή κοινωνική και γνωστική αναπηρία», επομένως αθεράπευτη.

Οι γονείς δεν ήθελαν, δεν μπορούσαν να παραδεχτούν ότι το παιδί τους έχει κάποιο μαθησιακό πρόβλημα, ότι υπάρχει γενεσιουργός αιτία, ότι κάτι του φταίει και δεν διαβάζει σωστά. Οι δάσκαλοι εκλάμβαναν τη δυσλεξία (ο όρος ήταν άγνωστος), ως αδιαφορία και έλλειψη προσαρμοστικότητας του παιδιού, γιατί έλειπε η σωστή γνώση και η υπεύθυνη πληροφόρηση. Σήμερα, οι ειδικοί επιστήμονες γνωρίζουν τι είναι δυσλεξία, πού οφείλεται, ποιες είναι τα αιτίες που τη δημιουργούν και παρέχονται οι απαραίτητες γνώσεις, ώστε ειδικά εκπαιδευμένοι δάσκαλοι να βοηθήσουν υπεύθυνα τα δυσλεκτικά άτομα να λύσουν τα μαθησιακά τους προβλήματα.

Αυτό ακριβώς επιδιώκει η Eva Benso με το εξαίρετο βιβλίο της που, με τρόπο άκρως επιστημονικό, απαντάει επαρκώς στα ερωτήματα, φωτίζει όλες τις πτυχές του προβλήματος και προτείνει πρακτικούς τρόπους αντιμετώπισής του.

Η Eva Benso δεν μένει στη διατύπωση αλλεπάλληλων θεωριών και κανόνων, αλλά εστιάζει το ενδιαφέρον της στον τρόπο αντιμετώπισης του προβλήματος στην πράξη. Στο πώς πρέπει να ενεργεί ο δάσκαλος και ο γονιός και η κοινωνία, κατ’ επέκταση, για να παρέχει βοήθεια στα δυσλεξικά άτομα.

Η δυσλεξία δεν είναι κοινωνική και μαθησιακή αναπηρία. Τι είναι; Είναι «η Ειδική Διαταραχή της Μάθησης, ιδιαίτερα της ανάγνωσης. Είναι η ανικανότητα των δυσλεκτικών παιδιών να αναγνώσουν σωστά και με εύλογη ταχύτητα αντίληψης να παρακολουθήσουν τη φυσική ροή της ανάγνωσης κειμένου. Αυτή η διαταραχή «κρυβόταν κάτω από τις σχεσιακές δυσλειτουργίες και τις συναισθηματικές εντάσεις που συχνά τη συνοδεύουν», γιατί οι γονείς από άγνοια και για λόγους ντροπής δεν παραδέχονταν ότι μπορεί να υπάρχει οργανικό, νευρολογικό πρόβλημα στο παιδί τους και κουκούλωναν το πρόβλημα. Ωστόσο, η δυσλεξία «πλήττει το 4-5% των παιδιών, δηλαδή αφορά περίπου έναν μαθητή ανά τάξη. Σε μία τάξη 25 μαθητών υπάρχουν, κατά μέσον όρο, ένα ή δύο παιδιά που μπορεί να πιστοποιηθούν ως δυσλεξικά».

Η δυσλεξία δεν είναι πρόβλημα απλό. Και τα αίτια που τη δημιουργούν είναι οργανικά, νευρολογικά και πολλά, και διαφέρουν από άτομο σε άτομο. Σύμφωνα με έναν πληρέστερο ορισμό που διατυπώνει η ίδια η συγγραφέας, «η δυσλεξία είναι νευρολογική δυσλειτουργία η οποία εμποδίζει την πλήρη ανάπτυξη της δεξιότητας ανάγνωσης, με διάφορες υποκείμενες αιτίες που εκφράζονται μεμονωμένα ή σε αλληλεπίδραση και εξαρτώνται, σε διαφορετικό βαθμό, από τα συστήματα της προσοχής, της γλώσσας και της οπτικής αντίληψης». Ωστόσο, η Eva Benso δεν μένει στη διατύπωση αλλεπάλληλων θεωριών και κανόνων, αλλά εστιάζει το ενδιαφέρον της στον τρόπο αντιμετώπισης του προβλήματος στην πράξη. Στο πώς πρέπει να ενεργεί ο δάσκαλος και ο γονιός και η κοινωνία, κατ’ επέκταση, για να παρέχει βοήθεια στα δυσλεξικά άτομα. Αφιερώνει ένα μεγάλο μέρος του βιβλίου στην πρακτική αντιμετώπιση της δυσλεξίας:

Προτείνει παιγνιώδεις δραστηριότητες, αυτοσχέδιες κατασκευές και ασκήσεις γνωστικής ενίσχυσης, επαναπροσδιορίζοντας τα ισχύοντα ως δεδομένα. Και κυρίως, καταρρίπτοντας το στερεότυπο «του ενιαίου προφίλ για τον δυσλεξικό. Δεν υπάρχει ενιαίος δυσλεξικός τύπος, αφού οι αιτίες που γεννούν τη δυσλεξία διαφέρουν ποιοτικά και ποσοτικά» από άτομο σε άτομο. Στα δυσλεξικά άτομα, με ειδικά τεστ, εντοπίζονται πάντα προβλήματα που αφορούν την προσοχή ή το σύστημα εκτελεστικού ελέγχου.

Η ταξική διάσταση του βιώματος να μεγαλώνεις παιδί με αυτισμό.

Αναδημοσίευση από το Δίκτυο Κριτικής στην Εκπαίδευση.

Άρθρο της Ιωάννας Σωτήρχου.

Στη «Λέξη που δε λες», μια τηλεοπτική σειρά που έχει συγκλονίσει όσους την παρακολουθούν, περιγράφεται η ζωή μιας οικογένειας που μεγαλώνει ένα αυτιστικό παιδί: η οδύνη της προσπάθειας να ανταποκριθείς σε μια δύσκολη συνθήκη που αφορά το παιδί σου, οι ανατροπές που βιώνονται στις σχέσεις της οικογένειας, το κοινωνικό στίγμα που υψώνει η άγνοια και ο τρόμος μπροστά στο άγνωστο. Η πραγματικότητα είναι δυστυχώς ακόμη χειρότερη. Αδυσώπητη.

Αυτή την πραγματικότητα αποκαλύπτει η ποιοτική μελέτη «Μεγαλώνοντας παιδί στο φάσμα του αυτισμού: η ταξική διάσταση», που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του διεπιστημονικού ερευνητικού προγράμματος με θέμα τις κοινωνικο-οικονομικές ανισότητες στην ψυχική υγεία, με επιστημονική υπεύθυνη την αναπληρώτρια καθηγήτρια Ψυχικής Υγείας στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Αναστασία Ζήση, την ανώτερη λέκτορα στο Πανεπιστήμιο Νew England της Αυστραλίας Σοφία Μαυροπούλου και την ψυχολόγο Χριστίνα Δαρδάνη.

Πρόκειται, μάλιστα, για την πρώτη διεθνώς κοινωνική ποιοτική έρευνα που προσεγγίζει τη βιωμένη εμπειρία των μητέρων που μεγαλώνουν παιδί με αυτισμό εξετάζοντας συστηματικά την ταξική διάσταση αυτής της εμπειρίας. Η συγκεκριμένη μελέτη για την κοινωνική διάσταση της γονεϊκής εμπειρίας του αυτισμού αποκτά και μία επιπλέον βαρύνουσα σημασία, δεδομένου ότι η επιδημιολογία της συγκεκριμένης νευροαναπτυξιακής διαταραχής έχει σημαντικά αυξηθεί όχι μόνο στη χώρα μας αλλά και διεθνώς.

Στη συζήτησή μας με την ερευνήτρια Αναστασία Ζήση για την έρευνα και το βίωμα της ανατροφής παιδιού ή παιδιών στο φάσμα του αυτισμού μεταξύ μητέρων που ανήκουν σε διαφορετικά κοινωνικο-οικονομικά στρώματα αναδεικνύονται όχι μόνο οι τεράστιες δυσκολίες, αλλά και τα ανυπέρβλητα κενά στην πρόνοια, που αφήνουν τελικά τις φτωχές γυναίκες ανυπεράσπιστες απέναντι στο πρόβλημα που αντιμετωπίζει το παιδί τους.

• Ποιο ήταν το αντικείμενο της έρευνάς σας;

«Μελετήσαμε 83 μητέρες από την πρώτη στιγμή που αντιλαμβάνονται ότι κάτι συμβαίνει στο παιδί τους μέχρι την παρούσα κατάσταση. Μητέρες με παιδιά σε διαφορετικές ηλικίες.

»Το ιδιαίτερο είναι ότι προέρχονται από διαφορετικά κοινωνικο-οικονομικά στρώματα, την εργατική τάξη, μητέρες που δεν εργάζονται, μέχρι τα ανώτερα κοινωνικά στρώματα, στελέχη με ανώτατες σπουδές αλλά και μητέρες της μικροαστικής τάξης, δημόσιες υπάλληλους, ελεύθερες επαγγελματίες».

• Ποιες είναι οι βασικές διαπιστώσεις σας;

«Τα ευρήματα είναι σημαντικά: κατ’ αρχάς η διαδικασία μέχρι να φτάσουν στη διάγνωση είναι αρκετά περίπλοκη και ένα σημαντικό στοιχείο στη διαδικασία αυτή είναι η ποιότητα της επικοινωνίας του επαγγελματία με τη μητέρα.

»Οι μητέρες χρειάζονται μια ποιότητα στην επικοινωνία της διάγνωσης, διότι αρκετές και κυρίως οι μητέρες που προέρχονται από τα εργατικά στρώματα δεν γνωρίζουν τι είναι ο αυτισμός, επομένως χρειάζεται οι επαγγελματίες, παιδοψυχίατροι ή αναπτυξιολόγοι, να συνοδεύουν την ανακοίνωση από πλήρη ενημέρωση των μητέρων για το τι είναι.

»Ομως αυτές οι μητέρες χρειάζονται μεγάλη βοήθεια και μετά τη διάγνωση: θα πρέπει να τις καθοδηγούν για το ποιες υπηρεσίες μπορούν να αναλάβουν τα παιδιά, σε ποιες ειδικότητες θα πρέπει να τα παραπέμψουν, διότι η ποιότητα της θεραπευτικής σχέσης μαζί με την ποιότητα της συντροφικής σχέσης είναι τα δύο πιο βασικά στοιχεία για να μπορέσουν οι μητέρες να ανταποκριθούν σε αυτές τις δυσμενείς απαιτήσεις που συγκεντρώνει η ανατροφή παιδιού με αυτισμό.

»Οι μητέρες χρειάζονται στήριξη· κυρίως αυτές που στερούνται των υλικών μέσων, που έχουν λίγα χρήματα ή καθόλου εισόδημα. Αφού ένα παιδί με αυτισμό μπορεί να χρειαστεί ακόμη και 40 ώρες θεραπείας τη βδομάδα, με το μεγαλύτερο μέρος να μην μπορεί να καλυφθεί από δημόσιους θεραπευτικούς φορείς».

• Φαντάζει αδιανόητο, ιδιαίτερα αυτήν την περίοδο της πάνδημης σχεδόν οικονομικής ανέχειας. Ομως γιατί γίνεται λόγος αποκλειστικά για μητέρες; Υπονοείται κάτι;…

«Επειδή συχνά ο σύζυγος τις εγκαταλείπει λόγω του αυτισμού και είναι μόνες μητέρες, χωρίς σύντροφο. Αυτές οι γυναίκες χρειάζονται στήριξη και θα πρέπει η πολιτεία να φροντίσει γι’ αυτές.

»Σε σημαντικά ποσοστά οι μητέρες είναι απολύτως ανυπεράσπιστες και οικονομικά και πρακτικά και συναισθηματικά, αλλά και επιβαρημένες με το στίγμα και την προκατάληψη ότι για τη λειτουργία της αναπαραγωγής την ευθύνη έχει αναλάβει αποκλειστικά το γυναικείο φύλο…»

• Πώς θα συνοψίζατε τα συμπεράσματά σας;

«Τα ευρήματα έδειξαν σημαντικές ταξικές διαφοροποιήσεις ως προς τη διαγνωστική εμπειρία, την πρόσβαση σε υπηρεσίες και θεραπείες, την κοινωνικότητα και την ποιότητα ζωής συνολικά, τόσο των μητέρων όσο και των παιδιών.

»Ολες οι μητέρες, ανεξαρτήτως ταξικής θέσης, βίωσαν το διαγνωστικό συμβάν ως συντριβή, αλλά οι μητέρες της εργατικής τάξης είναι απολύτως εκτεθειμένες στην υλική στέρηση, στο στίγμα, στην κοινωνική απομόνωση και την έλλειψη στήριξης, θεσμικής και άλλης».

«Τη θυμάμαι εκείνη τη στιγμή …χάνεται ο κόσμος από τα μάτια σου…». Είναι η στιγμή που κάποιος ειδικός αποκαλύπτει στη μητέρα ότι το παιδί της είναι αυτιστικό. Ισχυρός κλονισμός. Και μετά η τυραννική αβεβαιότητα και η απόγνωση των μητέρων λόγω της έλλειψης καθοδήγησης από τους επαγγελματίες.

«Ενα κενό. Δεν ήξερα τι είναι, ναι. Γιατί δεν υπήρχε ένας άνθρωπος να μου εξηγήσει…». Μία πραγματικότητα που έχουν να αντιμετωπίσουν χωρίς να ξέρουν που να απευθυνθούν για να ζητήσουν βοήθεια.

Οι ταξικές διαφορές ξεκινούν από την ίδια τη διάγνωση. Και οι δυσκολίες είναι συντριπτικά σκληρότερες για τις μητέρες των εργατικών στρωμάτων: η διάγνωση γίνεται με μεγάλη χρονική καθυστέρηση, η καθοδήγηση είναι ακατάλληλη, η αλληλεπίδραση με τους επαγγελματίες αρνητική ή ανύπαρκτη.

Ετσι ακόμη και η διαδρομή μέχρι τη διάγνωση μπορεί να γίνεται τραυματική. Σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμη και οι επαγγελματίες στους οποίους απευθύνθηκαν έκαναν λανθασμένη διάγνωση επειδή καμιά φορά μπορεί να μην είναι ενημερωμένοι.

Και οι μητέρες δεν έχουν τα εφόδια, γνωστικά και υλικά για να αναζητήσουν τον κατάλληλο επαγγελματία που δεν θα υποτιμήσει τις ανησυχίες τους και δεν θα υποβαθμίσει το πρόβλημα επειδή δεν θέλει να τους δυσαρεστήσει.

Στις δυσκολίες μπορεί να προστεθεί και το γεγονός ότι κάποιος επαγγελματίας μπορεί να μην κάνει τη σωστή παραπομπή, να περάσει χρόνος και να καθυστερήσει ακόμη περισσότερο την αναζήτηση κατάλληλης βοήθειας, ενώ και η επικοινωνία της μητέρας με τους επαγγελματίας μπορεί να είναι δυσχερής δημιουργώντας πρόσθετα εμπόδια.

«Παρατηρήσαμε ότι ακόμη και η επικοινωνία είναι κάπως δύσκολη, είτε γιατί η μητέρα έχει απορίες και δεν έχει τα γλωσσικά εφόδια να χτίσει μια επικοινωνία με τον ψυχίατρο, είτε επειδή μπορεί να της μιλήσουν απόλυτα.

»Ιδιαίτερα όμως οι μητέρες χωρίς πόρους και εφόδια μετά τη διάγνωση χρειάζονται μια φάση καθοδήγησης, γιατί έχουν σοβαρά προβλήματα και πρέπει να χτιστούν με τον θεραπευτή σχέσεις εμπιστοσύνης προκειμένου να υποστηρίξουν το παιδί στη ζωή του και για να έχουν μια ποιότητα ζωής οι ίδιες».

Σαν να μην τους έφτανε το σοκ της διάγνωσης, μετά τον φόβο και τις ενοχές ακολουθεί συχνά και η εγκατάλειψη: ακόμη κι όταν δεν διαλύεται ο γάμος οι περισσότεροι σύζυγοι επιλέγουν να αποφύγουν το πρόβλημα. Μιλούν για άντρες που ζουν στην «κοσμάρα τους» κι ακόμη για τη δυσφορία του συζύγου: «Μπορώ να πω πως ήταν ο κυριότερος λόγος για το διαζύγιο»…

Εφιαλτικό σκηνικό.

Από κοντά και η κοινωνική απόρριψη, το «πάρε το παιδί σου από εδώ» στην παιδική χαρά, σε αντίθεση με τις οικονομικά προνομιούχες τάξεις που ανέφεραν υποστηρικτικές σχέσεις. Και μέσα σε αυτό το εφιαλτικό σκηνικό έρχεται και η παντελής απουσία οποιασδήποτε κρατικής πρόνοιας και μέριμνας, η έλλειψη υπηρεσιών φροντίδας που καλύπτουν ιδιώτες. Πώς να αντεπεξέλθει μία γυναίκα χωρίς πόρους και υποστήριξη;

«Εγώ τώρα που έμεινα και μόνη θα έλεγα ότι θα έπρεπε να υπάρχει περισσότερη υποστήριξη από το κράτος, δηλαδή τουλάχιστον να έχεις κάπου να το αφήσεις το παιδί σου, και δεν βρίσκεις άνθρωπο που να ξέρει να το χειριστεί…».

Ισως γι’ αυτό τον λόγο, αυτή η έρευνα να αποτελεί μια πρωτότυπη συμβολή σε μια «ταξικά τυφλή» βιβλιογραφία: επειδή αναδεικνύει τις ταξικές αντιθέσεις και το πόσο πολύ ευάλωτες είναι στην ψυχική καταπόνηση οι μητέρες της εργατικής τάξης, αδύναμες λόγω έλλειψης πόρων και αβοήθητες λόγω απουσίας ενός υποστηρικτικού πλαισίου που θα μπορούσε να ανταποκριθεί στις αυξημένες ανάγκες που έχει η ανατροφή ενός αυτιστικού παιδιού.

Κι αν μη τι άλλο, αποτελεί μια κραυγή για να επιδειχθεί το προσήκον ενδιαφέρον, να υπάρξει η ευαισθητοποίηση όχι μόνο των επαγγελματιών, που οφείλουν να εξηγούν και να καθοδηγούν αυτές τις γυναίκες, αλλά και των κρατικών αρχών, που οφείλουν επιτέλους να μεριμνήσουν για την πλαισίωση και υποστήριξη αυτών των παιδιών.

Αν κάτι μας μένει από τη συζήτηση με την ερευνήτρια είναι το γεγονός ότι -όπως μας είπε- η θεσμική εγκατάλειψη αυτών των παιδιών και των μητέρων τους που προέρχονται από τα εργατικά στρώματα φτάνει να αποτελεί στέρηση βασικών τους δικαιωμάτων σε ένα κράτος δικαίου:

«…Τίθεται και επιπλέον ένα ηθικό ζήτημα για την εφαρμογή των κοινωνικών πολιτικών της πολιτείας, διαφορετικά αυτό που συμβαίνει αποτελεί παραβίαση βασικών δικαιωμάτων και αρχών δικαίου» παρατηρεί η κ. Ζήση.

Τι αφορά η διαταραχή και πώς αντιμετωπίζεται

Ομως τι είναι ο αυτισμός, ποιες είναι οι κύριες εκδηλώσεις του; Αφορά αποκλειστικά τους τομείς της επικοινωνίας και της κοινωνικότητας; Στις απορίες μας απαντά η ψυχολόγος Χριστίνα Δαρδάνη:

«Ο αυτισμός είναι μία σύνθετη νευροαναπτυξιακή διαταραχή με προεξέχοντα συμπτώματα τις δυσκολίες στην κοινωνική επικοινωνία και αλληλεπίδραση και τις στερεότυπες συμπεριφορές-ενδιαφέροντα. Είναι αποτέλεσμα της συνέργειας γενετικών, επιγενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων.

»Η διαταραχή γίνεται εμφανής συνήθως νωρίς κατά την παιδική ηλικία. Πολλά παιδιά εμφανίζουν ενδείξεις της διαταραχής ήδη κατά τους πρώτους 12-18 μήνες της ζωής τους…

»Ωστόσο, σύγχρονα ερευνητικά δεδομένα καθώς και το διαγνωστικό εγχειρίδιο dsm5 -το ευρύτερα χρησιμοποιούμενο ψυχιατρικό διαγνωστικό εγχειρίδιο στον κόσμο- υποδεικνύουν ότι η διαταραχή μπορεί να γίνει αντιληπτή και σε μεγαλύτερες ηλικίες ακόμα και κατά την ενήλικη ζωή, όταν οι κοινωνικές απαιτήσεις ξεπερνούν το όριο των ικανοτήτων του ατόμου.

»Ακόμα και στον γενικό πληθυσμό μπορεί να παρατηρήσουμε στοιχεία αυτισμού, δηλαδή μεμονωμένα συμπτώματα αυτισμού ήπιας μορφής. Σύγχρονα επιδημιολογικά δεδομένα προκρίνουν τον αυτισμό ως μία από τις συνηθέστερες διαταραχές της ανάπτυξης διεθνώς. Υπολογίζεται ότι 1 στα 152 παιδιά έχει διαγνωστεί με αυτισμό».

Μπορεί να αντιμετωπιστεί; «Παρά τις συνεχείς και ελπιδοφόρες ερευνητικές προσπάθειες για την ανακάλυψη κάποιας βιολογικής θεραπείας, αυτή τη στιγμή οι θεραπευτικές προσεγγίσεις γίνονται ως επί το πλείστον σε επίπεδο συμπεριφοράς και έχουν στόχο τη βελτίωση της επικοινωνίας, της κοινωνικής αλληλεπίδρασης και δεξιοτήτων αποτελεσματικής μάθησης και αυτονόμησης.

Ετσι, απαιτείται μία σύνθεση στρατηγικών και επαγγελματιών όπως παιδοψυχιάτρων, ψυχολόγων, λογοθεραπευτών, εργοθεραπευτών.

»Σύμφωνα με διεθνή ερευνητικά δεδομένα εκτιμάται ότι ένα παιδί με αυτισμό συμμετέχει μέχρι και σε 7 προγράμματα ταυτόχρονα, συνολικής διάρκειας μέχρι και 40 ωρών εβδομαδιαίως! Στην Ελλάδα οι παρεμβάσεις αυτές παρέχονται κατά κύριο λόγο από ιδιώτες και, παρά τις συμβάσεις με τα ασφαλιστικά ταμεία, το οικονομικό άχθος για τις οικογένειες είναι φοβερό».

Ομως όπως επισημαίνει η ειδική ψυχολόγος, ας μη φανεί ότι η διαταραχή και η φύση της είναι η πηγή της καταπόνησης των οικογενειών:

«Οχι! Ο αυτισμός πέρα από τις προεξέχουσες και έντονες δυσκολίες περιλαμβάνει εντυπωσιακά ταλέντα και χαρίσματα, π.χ. εκπληκτικές μνημονικές, μαθηματικές, μουσικές, καλλιτεχνικές ικανότητες, αφοπλιστική ειλικρίνεια, εναλλακτικούς/δημιουργικούς τρόπους σκέψης».

Με αυτή την έννοια, τονίζει, «η απουσία θεσμών και ουσιαστικής κοινωνικής υποστήριξης και ευαισθητοποίησης βρίσκονται στον πυρήνα του άχθους που βιώνουν οι οικογένειες».

Η ζωή ενός παιδιού με ΔΕΠ-Υ.

        Αναδημοσίευση από το socialpolicy.

Διασκευή από το ΤΘ.

"Falling Letters" (Bokstavbarn - Τα γράμματα που πέφτουν).

H σιωπηλή αυτή ταινία κινουμένων σχεδίων του Σουηδού σκηνοθέτη Erik Rosenlund, απεικονίζει με όμορφο τρόπο μια ημέρα της ζωής ενός αγοριού που αγωνίζεται με μια συχνά παρεξηγημένη κατάσταση, που ονομάζεται Διαταραχή Ελλειματικής Προσοχής και υπερκινητικότητα (ΔΕΠ-Υ). 

Με τον τίτλο "Falling Letters" η ταινία παρουσιάζει το αγόρι στο σχολείο να προσπαθεί να κατανοήσει τις λέξεις που παρουσιάζονται μπροστά του, αλλά και αρκετές άλλες προκλήσεις  που συναντά στην καθημερινότητά του. Τέτοιες όπως τα παράξενα βλέμματα των άλλων παιδιών στο σχολείο όταν εκείνο κάνει σχήματα με το φαγητό του. Τέλος το αγόρι χάνει το λεωφορείο, καθώς ένα λουλούδι  του αποσπά την προσοχή - μέχρι που έρχεται ο μπαμπάς του και το σώζει. 

Η ταινία χωρίς λόγια, απεικονίζει μελετημένα και με σεβασμό τη ΔΕΠ-Υ.

Αξίζει να της αφιερώσετε λίγο χρόνο να τη δείτε.

Πώς να βοηθήσετε το παιδί σας στην ανάγνωση

Φωτο: Β. Παπαϊωάννου

Της Σοφίας Τσιντσικλόγλου - Ειδικής Παιδαγωγού

Πηγή: paidagwgos.blogspot.gr

Αρκετά παιδιά δυσκολεύονται στην ανάγνωση, με αποτέλεσμα να διαβάζουν συλλαβιστά, να κομπιάζουν ή να διαβάζουν εντελώς μηχανικά, χωρίς δηλαδή να καταλαβαίνουν αυτό που διαβάζουν. Η καλή ανάγνωση είναι βασική προϋπόθεση για όλα τα υπόλοιπα μαθήματα και για αυτό πρέπει οι γονείς να δίνουν ιδιαίτερη σημασία – χωρίς να αγχώνουν το παιδί όμως- στη βελτίωση της ανάγνωσης. Διαβάστε  τις 10 πιο σημαντικές συμβουλές για να βοηθήσετε τα παιδιά σας να διαβάζουν καλά και με αυτοπεποίθηση.

1. Διαβάστε μαζί κάθε μέρα

Βρείτε χρόνο και κάντε το καθημερινή ρουτίνα έστω και για λίγα λεπτά, να διαβάζετε στο παιδί σας και να διαβάζει εκείνο σε εσάς. Ακόμα και 15 λεπτά είναι αρκετά! Ορίστε συγκεκριμένη ώρα και μέρος για ανάγνωση, π.χ. πριν τον ύπνο τις καθημερινές ή τα πρωινά τα σαβ/κα.

2. Επιλέξτε κατάλληλο υλικό

Βρείτε κατάλληλα βιβλία για την ηλικία αλλά και για το αναγνωστικό επίπεδο του παιδιού σας. Δεν πρέπει να είναι πολύ δύσκολα για να μην απογοητευτεί το παιδί! Μπορείτε κάποιο δυσκολότερο βιβλίο – με πιο σύνθετες και ασυνήθιστες λέξεις, να το διαβάζετε εσείς στο παιδί ώστε εκείνο να ακούει και να μαθαίνει νέες λέξεις.

3. Διαβάστε διαφορετικά είδη

Διαβάστε διάφορα είδη βιβλίων και κειμένων, όπως ιστορίες, φανταστικές και μη φανταστικές, αστείες ιστορίες, κόμικς, κείμενα με διαλόγους π.χ. καραγκιόζη, μικρά άρθρα από παιδική εγκυκλοπαίδεια, μυθολογία, ιστορία κ.λ.π

4. Ενθαρρύνετε την ανάγνωση του παιδιού

Τονώστε την αυτοπεποίθηση του παιδιού σας, ενθαρρύνοντας και επισημαίνοντας την όποια βελτίωση στην ανάγνωση. Παράλληλα αν το παιδί κολλάει σε μια λέξη ή την διαβάζει λάθος, δώστε του λίγο χρόνο να διορθώσει μόνο του. Αν δεν τα καταφέρει σε λίγα δευτερόλεπτα, τότε πείτε εσείς τη λέξη.

5. Δώστε βάση στην κατανόηση

Δεν αρκεί το παιδί να διαβάζει ένα κείμενο, το θέμα είναι να το κατανοεί κιόλας. Να μην διαβάζει δηλαδή μηχανικά! Ελέγξτε την κατανόηση του κειμένου, κάνοντας ερωτήσεις σχετικά με την ιστορία που διαβάζετε.

6. Τονίστε την εκφραστικότητα

Δείξτε στο παιδί σας πως να διαβάζει εκφραστικά. π.χ. αλλάξτε τον τόνο της φωνής σας, μιμηθείτε άλλες φωνές, κάντε ήχους σχετικούς με το κείμενο, αλλάξτε ύφος κλπ. Ιδανικά κείμενα για την εκφραστικότητα είναι αυτά που έχουν διαλόγους.

7. Φτιάξτε τη δική σας βιβλιοθήκη

Τοποθετείστε σε ένα όμορφο μέρος όλα τα βιβλία του παιδιού, σε σημείο που να μπορεί το ίδιο να επιλέξει κάποιο για ανάγνωση. Φροντίστε η συλλογή να ανανεώνετε συχνά, με βιβλία που αρέσουν και κινούν το ενδιαφέρον του παιδιού σας.

8. Εμπλουτισμός λεξιλογίου

Σημειώστε κάποιες λέξεις από το κείμενο που διαβάζετε και κάντε ασκήσεις λεξιλογίου. π.χ. βρείτε παράγωγες, αντίθετες, συνώνυμες, σύνθετες λέξεις.

9. Κάντε λίστες λέξεων

Φτιάξτε καρτέλες ανάγνωσης για εξάσκηση. Οι καρτέλες μπορούν να περιλαμβάνουν λέξεις από τα κείμενα του σχολείου ή κάποιο εξωσχολικό βιβλίο, να έχουν κάποιο κοινό γνώρισμα π.χ. λέξεις που σχετίζονται με τη θάλασσα, λέξεις που ομοιοκαταληκτούν κλπ.

10. Φτιάξτε δικές σας ιστορίες ή κόμικς

Γίνετε μαζί με το παιδί σας συγγραφείς! Επιλέξτε έναν τίτλο και φτιάξτε μια ιστορία, μικρή ή μεγάλη. Πριν ξεκινήσετε να γράφετε, αποφασίστε ποιοι θα πρωταγωνιστούν και για βασικά στοιχεία της ιστορίας σας.

Έρευνα: Οι μαθησιακές δυσκολίες συνδέονται με το οικογενειακό εισόδημα

 Αναδημοσίευση από  το 

Δίκτυο Κριτικής στην Εκπαίδευση

Είναι γνωστό πως τα παιδιά από τα ανώτερα κοινωνικοοικονομικά στρώματα έχουν το προβάδισμα όσον αφορά την ακαδημαϊκή επιτυχία. Το τελευταίο διάστημα επιστήμονες υποστηρίζουν πως έχουν βρει το λόγο: Τα παιδιά από πλούσιες οικογένειες φαίνεται να έχουν μεγαλύτερους εγκεφάλους.

Επιστήμονες από εννέα πανεπιστημιακά ιδρύματα της Αμερικής σε συνεργασία με σημαντικούς νευροεπιστήμονες διεξήγαγαν μια πολύ σημαντική έρευνα σχετικά με την σύνδεση οικογενειακού εισοδήματος, μορφωτικού επιπέδου των γονέων και εγκεφαλικής ανάπτυξης των παιδιών.

«Γνωρίζαμε εδώ και πολύ καιρό ότι τα παιδιά από χαμηλά οικονομικά στρώματα δεν έχουν συνήθως καλές επιδόσεις στο σχολείο και βρίσκουν δυσκολίες στα διαγωνίσματα. Ήδη γνωρίζουμε πως το μυαλό καθοδηγεί την διανόηση και την συμπεριφορά. Αυτή η έρευνα όμως εξετάζει για πρώτη φορά πράγματα όπως το οικογενειακό εισόδημα και το μέγεθος του εγκεφάλου», δήλωσε στην αμερικανική Huffington Post η Ελίζαμπεθ Σόγουελ, διευθύντρια στο Εργαστήριο Αναπτυξιακής Διανοητικής Νευροαπεικόνισης.

Οι ερευνητές μελέτησαν περίπου 1.100 άτομα από 3 έως 20 ετών, συλλέγοντας δεδομένα σχετικά με την κοινωνικοοικονομική τους κατάσταση και διεξάγοντας μαγνητικές τομογραφίες και γνωστικά τεστ, υπολογίζοντας ταυτόχρονα λειτουργίες όπως η αυτοσυγκράτηση και η αναμονή των συνεπειών.

Τα αποτελέσματα έδειξαν μια άμεση σύνδεση μεταξύ οικογενειακού εισοδήματος και μεγέθους του εγκεφάλου, ειδικά στις περιοχές εκείνες που αφορούν την μάθηση και την ακαδημαϊκή επιτυχία.

Σύμφωνα με τον Σόγουελ, το παιδί που ζει σε οικογένεια που βγάζει 25.000$ το χρόνο έχει περίπου 6% μικρότερο μέγεθος εγκεφάλου σε σχέση με εκείνο που οι γονείς του εισπράττουν 150.000$.

Οι λόγοι δεν ήταν τόσο γενετικοί αλλά αφορούσαν κυρίως άλλους παράγοντες όπως την διατροφή, τα παιχνίδια, την ποιότητα του αέρα και την ιατρική φροντίδα.

Τα καλά νέα είναι πως υπάρχουν τρόποι να βελτιωθεί η γνωσιακή ικανότητα των παιδιών αλλάζοντας κάποιους σημαντικούς παράγοντες στη ζωή του. Ποιοτικότερο φαγητό στα κυλικεία, εξωσχολικές δραστηριότητες και δημιουργικό παιχνίδι θα μπορούσαν να αλλάξουν σημαντικά την εξέλιξη ενός παιδιού.

«Αν μπορούσαμε με κάποιον τρόπο να εμπλουτίσουμε το περιβάλλον των φτωχών παιδιών, ίσως να καταφέρναμε να αλλάξουμε την τραγικότητα της κατάστασής τους και να ως ένα σημείο να εξισορροπήσουμε την κατάσταση» πρόσθεσε ο Σόγουελ.

Τα αποτελέσματα της έρευνας μπορείτε να τα βρείτε εδώ.

Το κείμενο αναδημοσιεύτηκε από την αμερικανική έκδοση της Huffington Post.

Πηγή: Huffington Post