Mουσικοθεατρικό αναλόγιο της ΕΛΜΕ Εύβοιας "Από ξένον τόπο"

Η Πολιτιστική Ομάδα της ΕΛΜΕ Εύβοιας σας προσκαλεί στο μουσικοθεατρικό αναλόγιο με τίτλο "Από ξένον τόπο", το Σάββατο 28/1/2023 και ώρα 8:30 στο Αμφιθέατρο της Περιφερειακής Ενότητας Εύβοιας, στο πλαίσιο του 3ου Πανελλήνιου Συνεδρίου Τοπικής Ιστορίας.

3o Πανελλήνιο Συνέδριο Τοπικής Ιστορίας και Εκπαίδευσης

 Το πρόγραμμα του Συνεδρίου εδώ.

100 χρόνια ΔΟΕ.

 

100 χρόνια από την ίδρυση της ΔΟΕ.

 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Εκδήλωση για τον εορτασμό της συμπλήρωσης των 100 χρόνων από τη ίδρυση της Διδασκαλικής Ομοσπονδίας Ελλάδας

Το Δ.Σ. της Διδασκαλικής Ομοσπονδίας Ελλάδας στο πλαίσιο των δράσεων για τον εορτασμό της συμπλήρωσης 100 χρόνων από την ίδρυσή της (18 Μαΐου 1922) διοργανώνει εκδήλωση η οποία θα πραγματοποιηθεί την Τρίτη 17 Μαΐου 2022 και ώρα 19:30 στο Αεριοφυλάκιο 1 - Αμφιθέατρο «Μιλτιάδης Έβερτ» στην Τεχνόπολη του Δήμου Αθηναίων (Πειραιώς 100, Γκάζι, Αθήνα, πλησίον σταθμού Μετρό «Κεραμεικός»).

Στην εκδήλωση όπου θα παραβρίσκονται και θα τιμηθούν ιστορικά μέλη του Δ.Σ. της Δ.Ο.Ε. και πρώην αιρετοί εκπρόσωποι του κλάδου, μέλη της πανεπιστημιακής κοινότητας, νυν εκπρόσωποι των Συλλόγων Εκπαιδευτικών και αιρετοί εκπρόσωποι από όλη τη χώρα, έχουν κληθεί, θα συμμετέχουν και θα απευθύνουν χαιρετισμό εκπρόσωποι πολιτικών κομμάτων, εκπρόσωπος του Δημάρχου Αθηναίων, εκπρόσωποι συνδικαλιστικών οργανώσεων, εκπρόσωποι της Συνόδου Προέδρων και Κοσμητόρων των Παιδαγωγικών Τμημάτων και εκπρόσωποι του γονεϊκού κινήματος.

Στη διάρκεια της εκδήλωσης θα πραγματοποιηθεί παρουσίαση της έρευνας για την Ιστορία της Δ.Ο.Ε. (1922-2022) από τον συντονιστή της έρευνας, ομότιμο καθηγητή του Πανεπιστημίου Πατρών Σήφη Μπουζάκη.

Την εκδήλωση θα συντονίσει η δημοσιογράφος εκπαιδευτικού ρεπορτάζ της Ε.Ρ.Τ.,

Ελίνα Κολύβα.

Το πρώτο σεμινάριο προφορικής ιστορίας στην Χαλκίδα.

Το σεμινάριο κατάρτισης Προφορικής Ιστορίας θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 5 Οκτωβρίου 2019 από 17.00-21.00 και την Κυριακή 6 Οκτωβρίου από 10.00-13.30 στην αίθουσα συνεδριάσεων της Π.Ε Ευβοιας Χαϊνά 93, στην Χαλκίδα.

Επιστημονική υπεύθυνη του σεμιναρίου θα είναι η ακαδημαϊκός και ερευνήτρια κ. Τασούλα Βερβενιώτη. Η σύσταση της Ομάδας Προφορικής Ιστορίας Χαλκίδας θα λάβει χώρα αμέσως μετά την ολοκλήρωση του σεμιναρίου, καθώς από αυτό θα προκύψει η πρώτη ομάδα καταρτισμένων μελών της. Το σεμινάριο διεξάγεται υπό την αιγίδα της Περιφερειακής Ενότητας Εύβοιας και με την στήριξη του Αντιπεριφερειάρχη Πολιτισμού και Τουρισμού.

Αντικείμενο της Ομάδας θα είναι ο σχεδιασμός και η εκτέλεση επιλεγμένων ερευνητικών προγραμμάτων προφορικής ιστορίας πάνω στο πεδίο της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας, που θα αναδεικνύουν άγνωστες για το ευρύ κοινό πτυχές της τοπικής ιστορίας. Για τον λόγο αυτό, ιδιαίτερα επωφελής κρίνεται η συμμετοχή σε αυτό εν ενεργεία εκπαιδευτικών και μελών πολιτιστικών συλλόγων της ευρύτερης περιοχής της Χαλκίδας.

Κάθε ενδιαφερόμενος που επιθυμεί να γίνει μέλος της ΟΠΙ-ΧΑ οφείλει να παρακολουθήσει το σεμινάριο, ώστε να αποκτήσει την απαραίτητη επιστημονική κατάρτιση που θα του επιτρέψει να συμμετάσχει ενεργά στις ερευνητικές δραστηριότητες της Ομάδας. Μπορείτε να αποστείλετε τα στοιχεία σας όνομα, επώνυμο, ιδιότητα, στοιχεία επικοινωνίας στη διεύθυνση opi_chalkidas@aol.com, ή μέσω Facebook στην ομάδα: Πρωτοβουλία για τη σύσταση Ομάδας Προφορικής Ιστορίας Χαλκίδας.

Πηγή το eviaportal.

«Εθνική συνείδηση» και σχολείο.

«Εθνική συνείδηση» και σχολείο. Ένα σύντομο σχόλιο για την κα Κεραμέως.

Άρθρο του Γιώργου Καλημερίδη

Αναδημοσίευση από τον Σελιδοδείκτη.

«Ποιος έχτισε τη Θήβα την εφτάπυλη;

Στα βιβλία δε βρίσκεις παρά των βασιλιάδων τα ονόματα.

Oι βασιλιάδες κουβαλήσαν τ’ αγκωνάρια;

H μεγάλη Pώμη είναι γεμάτη αψίδες θριάμβου. Ποιος τις έστησε;

Πάνω σε ποιους θριαμβεύσανε οι Kαίσαρες;

Tο Bυζάντιο το χιλιοτραγουδισμένο μόνο παλάτια είχε για τους κατοίκους του;

O νεαρός Aλέξανδρος υπόταξε τις Iνδίες.

Mοναχός του;

Πόσες και πόσες ιστορίες

Πόσες και πόσες απορίες…»

Μπέρτολτ Μπρεχτ

Θα ξεκινήσουμε κάπως ανορθόδοξα, αλλά πιστεύουμε ότι θα θα καταλήξουμε σε μια συγκεκριμένη αποτίμηση για τον νεοσυντηρητικό εκπαιδευτικό λόγο της νέας υπουργού Παιδείας και την οπτική της ότι η ιστορία πρέπει να καλλιεργεί την εθνική συνείδηση και όχι κάποια κοινωνική οπτική.

Το 1971 ο Μ.F.D Young θα κυκλοφορήσει το συλλογικό τόμο με τον τίτλο “Γνώση και έλεγχος. Νέες κατευθύνσεις στην κοινωνιολογία της εκπαίδευσης (1), το οποίο θα προδιαγράψει σε σημαντικό βαθμό το πεδίο της λεγόμενης νέας κοινωνιολογίας της εκπαίδευσης. Ο Υoung και οι συνεργάτες του θεωρούσαν, πριν 50 περίπου χρόνια, ότι η σχολική γνώση και το αναλυτικό πρόγραμμα είναι μια “επιλογή” από το σύνολο των δυνατών επιστημονικών γνώσεων, “επιλογή” που είναι πάντα ταξικά και πολιτικά διαμεσολαβημένη. Υπό αυτήν την έννοια, αμφισβητούσαν τον κυρίαρχο θετικισμό της αστικής εκπαίδευσης και την πεποίθηση ότι στο σχολείο αποτυπώνεται η αντικειμενικότητα της μιας και μοναδικής γνώσης. Την ίδια περίπου περίοδο ο βραζιλιάνος παιδαγωγός Πάολο Φρέιρε επέμενε ότι η παιδαγωγική πρακτική είναι κατά βάση μια πολιτική πράξη, είτε αφορά την αποταμιευτική εκπαιδευτική πρακτική της υποταγής των κυριαρχούμενων κοινωνικών στρωμάτων στην κυρίαρχη ιδεολογία είτε την εκπαιδευτική πρακτική της κριτικής συνειδητοποίησης και της μορφωτικής χειραφέτησης (2). Σε κάθε περίπτωση και στις δύο οπτικές, το σχολείο ήταν και είναι ένα πεδίο πολιτιστικού πολέμου (cultural war) γύρω από το νόημα, το ιστορικό παρελθόν και τις συλλογικές πολιτισμικές πρακτικές κάθε κοινωνίας και ειδικά των κυριαρχούμενων κοινωνικών ομάδων.

Αυτές οι εισαγωγικές παρατηρήσεις έχουν την αξία τους. Η κα Κεραμέως ισχυρίζεται ότι η ιστορική γνώση στο σχολείο πρέπει να υπερασπίζεται την εθνική συνείδηση και να μην εκτρέπεται σε ένα κοινωνιολογικό μοντέλο, το οποίο αναδεικνύει τη ζωή των λαϊκών στρωμάτων και τους αγώνες τους, σε διαφορετικές ιστορικές περιόδους. Οι ιστορικοί εθνικοί μύθοι από αυτήν την άποψη, φανταζόμαστε, είναι χρήσιμοι, έστω και αν έχουν απορριφθεί από την επιστήμη της ιστορίας συνολικά.

Γνωρίζουμε ότι το μάθημα της ιστορίας ήταν πάντα κομβικό για την άρχουσα τάξη και την πολιτική της ηγεμονία. Αποτελούσε το πεδίο οικοδόμησης της κυρίαρχης ιδεολογίας και της κυρίαρχης εθνικής αφήγησης για το ποιοι/ες αποτελούν μέρος του λεγόμενου “εθνικού σώματος.” Η νέα ηγεσία του υπουργείου Παιδείας απλά επαναφέρει τη συγκεκριμένη συζήτηση στις πιο αντιδραστικές θεωρητικές της προοπτικές στο πεδίο της σχολικής ιστορίας.

Η κα Κεραμέως με αυτό τον τρόπο συγκλίνει, ασφαλώς, με διαφορετικούς πολιτικούς σκοπούς με την οπτική της πολιτικοποίησης της σχολικής γνώσης που προσδιορίζει η κοινωνιολογία της εκπαίδευσης και η κριτική παιδαγωγική. Αποδέχεται ότι η σχολική γνώση είναι ένα πολιτικό διακύβευμα και η οποία κατά τη γνώμη της θα πρέπει να συνδεθεί με την καλλιέργεια του “εθνικού φρονηματισμού” των παιδιών. Αναπαράγει μια σταθερή οπτική της Δεξιάς για το μάθημα της ιστορίας, όπου στόχος δεν είναι η ιστορική γνώση και η κριτική κατανόηση του ιστορικού παρελθόντος, αλλά η διδακτική κατήχηση στα ιδανικά της εθνικής ιδέας και του αναμφισβήτητου μεγαλείου του Ελληνισμού. Η κα Κεραμέως πολιτικοποιεί τη σχολική γνώση, καθώς θεωρεί ότι πρέπει να υπηρετεί τις πολιτικές στοχεύσεις της Δεξιάς και τον εθνικισμό. Ταυτόχρονα αποδέχεται ότι υπάρχει κοινωνική ιστορία, αλλά θεωρεί ότι αυτή δεν θα πρέπει να γίνει γνωστή στους μαθητές μας, καθώς κάτι τέτοιο είναι πολιτικά επικίνδυνο.

Άρα, το ζήτημα δεν είναι να ξέρουν ιστορία οι μαθητές, αλλά να αναπαράγουν εθνικούς μύθους, να αναπτύξουν την “εθνική τους συνείδηση”, έστω και αν αυτό σημαίνει παραγραφή σημαντικών ιστορικών περιόδων –όπως η δεκαετία του 1940. Η “εθνική συνείδηση” προϋποθέτει πάντα “μικρές ιδεολογικές νοθείες” με κρυφά σχολεία, ελληνικό ορθόδοξο Βυζάντιο και απόλυτη σιωπή για την Κατοχή και τους ταγματασφαλίτες.

Υπάρχει, ασφαλώς, θεωρητικά, μια αντίφαση μεταξύ του νεοφιλελευθερισμού των αντικειμενικών δεδομένων, της ευρωενωσιακής ιδεολογίας και των κριτικών ευρωπαίων πολιτών των “πολυπολιτισμικών κοινωνιών” που πρέπει να υπηρετήσει η κα Κεραμέως και της νεοσυντηρητικής εμμονής στην εθνική συνείδηση και τον εθνικό φρονηματισμό, υπό την πίεση της ισχυρής ελληνικής ακροδεξιάς. Αλλά αντίφαση υπάρχει και μεταξύ της ευρωπαϊκής ιδεολογίας του διαφωτισμού και της ρατσιστικής Ευρώπης, φρούριο απέναντι στους πρόσφυγες. Η συνύπαρξη οικονομικού φιλελευθερισμού και ακροδεξιάς ρητορικής αποτελεί δομικό χαρακτηριστικό του σύγχρονου καπιταλισμού.

Δεν είναι ελληνική ιδιαιτερότητα επομένως (3). Η αλληλοτροφοδότηση του νεοφιλελεύθερου λόγου των αγορών, των δεδομένων και της αριστείας με τη νεοσυντηρητική εμμονή στην εθνική συνείδηση και τις “παραδοσιακές αξίες”, αποτελεί το κυρίαρχο μίγμα της εκπαιδευτικής πολιτικής από την Ουγγαρία μέχρι τις ΗΠΑ, πάντα στα πλαίσια της λεγόμενης “παγκοσμιοποίησης” αλλά και των λεγόμενων “ασύμμετρων απειλών” από τις προσφυγικές ροές. Η κα Κεραμέως αποδέχεται την αγορά, αλλά φλερτάρει με την ακροδεξιά πολιτική της “καθαρότητας” των εθνών και της πειθάρχησης όλων σε υποτιθέμενες ενιαίες εθνικές ενότητες και συνειδήσεις. Όπως τονίζει ο Jason Stanley, μελετώντας συνολικά το ακροδεξιό φαινόμενο, στην Ουγγαρία του Ορμπάν τα σχολεία πήραν οδηγίες να ενθαρρύνουν τις δραστηριότητες που υμνούν το ένδοξο ουγγρικό εθνικό παρελθόν, ενώ το Υπουργείο παιδείας στην Τουρκία του Ερντογάν, μετά τα γεγονότα του 2016, δήλωνε ότι η ιστορία της Τουρκίας θα πρέπει να διδάσκεται από την άποψη μιας “εθνικής και ηθικής εκπαίδευσης” με στόχο να προστατευτούν οι “εθνικές αξίες” (4). Οι ομοιότητες είναι προφανείς με τη “φιλελεύθερη” νομικό του δικού μας εκπαιδευτικού συστήματος.

Αξίζει να επισημάνουμε, ωστόσο, ότι ο νεοσυντηρητισμός έχει μια σημαντική πολιτική αυτονομία από τον κυρίαρχο νεοφιλελευθερισμό. Πολιτικοποιεί τη σχολική γνώση, όπως προσπαθήσαμε να δείξουμε παραπάνω, χωρίς την ανάγκη να καταφύγει σε “δεδομένα” και αντικειμενικά κριτήρια. Το έθνος, η εθνική συνείδηση, ο έλεγχος του φρονήματος των εκπαιδευτικών δεν ανάγονται απλά στις αναγκαιότητες της αγοράς. Ο φόβος προς το διαφορετικό και η γενική ανασφάλεια ευρύτερων λαϊκών στρωμάτων, λόγω καπιταλιστικής κρίσης, τροφοδοτεί τη γενική επιθετικότητα απέναντι στο δημόσιο σχολείο και στις πιο αδύναμες εθνικές και κοινωνικές ομάδες σε συνθήκες γενικής απαξίωσης κάθε δημόσιου αγαθού. Σε αυτό επενδύει η κα Κεραμέως και αυτήν την τάση προσπαθεί να ενισχύσει, για να εξασφαλίσει την πολιτική και ιδεολογική ηγεμονία των αστικών σχέσεων κυριαρχίας. Επενδύει στον κοινωνικό κανιβαλισμό και στην αυτοπειθάρχηση/ σωφρονισμό των εκπαιδευτικών. Τα παραδείγματα είναι πολλά: η επιθετικότητα απέναντι στα προσφυγόπουλα στη Σάμο, η στοχοποίηση εκπαιδευτικών στο συγκεκριμένο νησί και η προσπάθεια υποκίνησης των μαθητών να συμμετέχουν σε εθνικιστικά συλλαλητήρια για τη Μακεδονία την προηγούμενη σχολική χρονιά (5).

Και μια ακόμη διάσταση, άμεσα συνδεόμενη με τα παραπάνω. Τα σχολικά βιβλία είναι ήδη εθνικιστικά, δεν μπορεί να υπάρχει καμιά κρατική ανησυχία, καλλιεργούν την “εθνική συνείδηση”, όπως την κατανοεί η Δεξιά της κας Κεραμέως. Η κα Κεραμέως αναφέρεται, επομένως, με τη δήλωσή της στον εκπαιδευτικό και την παιδαγωγική του αυτονομία. Του σηκώνει το χέρι, του δηλώνει ότι δεν πρόκειται να ανεχτεί καμιά αναπλαισίωση/κριτική της επίσημης σχολικής γνώσης. Δηλώνει κάτι πολύ απλά και ωμά: τέρμα με τις εναλλακτικές μορφές διδασκαλίας και το “άλλο” κοινωνικό περιεχόμενο. Στο κριτικό πνεύμα του δάσκαλου και της δασκάλας στοχεύει επομένως. Την ίδια στιγμή, επιχειρεί να ενισχύσει τα αντιδραστικά αντανακλαστικά της συντηρητικής μικροαστικής ελληνικής κοινωνίας, να στοχοποιήσει, να δαιμονοποιήσει και να ενοχοποιήσει την κριτική παιδαγωγική πρακτική χιλιάδων εκπαιδευτικών. Δεν φοβόμαστε, ωστόσο, κα Κεραμέως, θα συνεχίσουμε το παιδαγωγικό μας έργο και οι τελευταίοι που θα μας πουν πώς θα διδάσκουμε ιστορία είναι οι θαμώνες μεγάλων δικηγορικών γραφείων και “πετυχημένων” ΜΚΟ οργανώσεων.

Πριν χρόνια μια μαθήτριά μου με είχε ρωτήσει γιατί κάνουμε ιστορία στο σχολείο, βαριόμαστε. Δυσκολεύτηκα να απαντήσω. Σκέφτηκα πολύ και τελικά τους έδωσα το ποίημα του Μπρεχτ που έχω στην εισαγωγή του κειμένου και συζητήσαμε. Δεν ξέρω πού καταλήξαμε, αλλά συζητήσαμε με αρκετή ωριμότητα για παιδιά δημοτικού. Το αφιερώνουμε ως περιοδικό στη νέα ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας και δηλώνουμε ότι υπό αυτήν την οπτική θα συνεχίσουμε να διδάσκουμε ιστορία στο δημόσιο σχολείο των αναγκών και δικαιωμάτων της εργαζόμενης πλειοψηφίας.

1Young MFD 1971.

2Βλέπε Φρέιρε Π. 1977.

3Βλέπε και Τσαγκαράτου Α. 2019.

4Stanley J 2018 : 69-70.

5Πιο αναλυτικά Ιωαννίδου Γ.

Βιβλιογραφικές αναφορές

Young MFD (edit 1971), “Knowledge and control: new directions for the sociology of education”. (Open University).

Iωαννίδου Γ. (2019 υπό δημοσίευση), “ Η συζήτηση για την ακροδεξιά, τον εθνικισμό και το φασισμό παραμένει επίκαιρη. Περιοδικό Σελιδοδείκτης τευχ. 8.

Τσαγκαράτου Α. (2019 υπό δημοσίευση), “Η ακροδεξιά και η επίδρασή της στην εκπαίδευση διεθνώς”. Περιοδικό Σελιδοδείκτης τεύχ 8.

Stanley J. (2018), “Πώς λειτουργεί ο φασισμός“. (Αθήνα: εκδ. Μεταίχμιο).

Φρέιρε Π. (1977), “Η αγωγή του καταπιεζόμενου”. (Αθήνα: εκδ. Ράππα).

Ένα πανόραμα Ιστορίας.

«ΕΝΑΣ ΚΟΣΜΟΣ ΣΕ ΚΙΝΗΣΗ»: ΤΟ ΝΕΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΗΣ ΜΑΡΙΖΑ ΝΤΕΚΑΣΤΡΟ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ.

Αναδημοσίευση από το elculture

Μια ματιά στο τι συνέβαινε στον υπόλοιπο κόσμο την εποχή που οι Έλληνες, πάλευαν για την ελευθερία και την ίδρυση του ελληνικού κράτους. Ένα βιβλίο παγκόσμιας Ιστορίας για παιδιά Δημοτικού και Γυμνασίου, στο οποίο συνομιλούν μέσα από θεματικές ενότητες το «κέντρο» και η «περιφέρεια» αναδεικνύοντας ομοιότητες και διαφορές. Το βιβλίο είναι το δεύτερο στη σειρά «Λίγο πριν, λίγο μετά το 1821», στην οποία κυκλοφορεί το βραβευμένο με Κρατικό Βραβείο Παιδικού Βιβλίου Γνώσεων «Καθημερινές ιστορίες για τα καράβια», του Βασίλη Κρεμμυδά. Το νέο βιβλίο της Μαρίζας Ντεκάστρο κυκλοφορεί με επιστημονική επιμέλεια των Μανώλη Πατηνιώτη και Αριστοτέλη Τύμπα του Τμήματος Ιστορίας και Φιλοσοφίας του ΕΚΠΑ.

Η Γαλλική και η Αμερικανική Επανάσταση συγκλονίζουν ολόκληρο τον κόσμο, από τα Βαλκάνια έως τη Λατινική Αμερική, και φέρνουν στο προσκήνιο νέες ιδέες, νέες κοινωνικές ομάδες, νέες ισορροπίες. Τον ίδιο καιρό, εξερευνητές, με τα ταξίδια τους, διευρύνουν τα όρια του παγκόσμιου χάρτη, ενώ επιστήμονες, μέσα από την παρατήρηση και το πείραμα, διευρύνουν τα όρια της γνώσης. Ήταν μια αληθινά συγκλονιστική εποχή! 

Ο κόσμος αλλάζει, λίγο πριν, λίγο μετά το 1821. 

Η συγγραφέας Μαρίζα Ντεκάστρο γεννήθηκε στην Αθήνα και σπούδασε Παιδαγωγικά και Λογοτεχνία για παιδιά και νέους στο Πανεπιστήμιο της Σορβόνης. Δίδαξε Ιστορία και Λογοτεχνία σε παιδιά του Δημοτικού στην ιδιωτική εκπαίδευση. Γράφει κριτική παιδικού και εφηβικού βιβλίου στο ηλεκτρονικό

περιοδικό Ο Αναγνώστης. Είναι συγγραφέας πολλών βιβλίων γνώσεων για παιδιά θέματα από την αρχαία τη βυζαντινή αλλά και τη νεότερη Ιστορία Έχει τιμηθεί για δικά της βιβλία αλλά και για μεταφράσεις νεανικής λογοτεχνίας. Στις εκδόσεις ΚΑΛΕΙΔΟΣΚΟΠΙΟ έχει εκδώσει το βιβλίο «Στην αγορά των αρχαίων Αθηναίων».

Ο σχεδιασμός της έκδοσης έγινε από τον Δημήτρη Χαλκιόπουλο.  Ασχολείται με τη γραφιστική από το 1989. Από το 1995 σχεδιάζει κυρίως εκδόσεις και εκπαιδευτικά βιβλία για παιδιά. Έχει ασχοληθεί συστηματικά με τον σχεδιασμό φυσικών και ψηφιακών περιβαλλόντων με εφαρμογή κυρίως στην εκπαίδευση και την προώθηση των βιβλίων. Το 2007 μαζί με την Ε Βοκοτοπούλου δημιούργησε και έκτοτε διαχειρίζεται το e­-περιοδικό για το παιδικό βιβλίο και την ανάγνωση bookbook.gr. Έχει συνεργαστεί με πολλούς Έλληνες εκδότες, το ΕΚΕΒΙ τη δημόσια Βιβλιοθήκη Βέροιας, το Future Library, και πρόσφατα με το ΚΠΙΣΝ για τον σχεδιασμό του δανειστικού τμήματος της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος.

Αναλυτική κριτική της ομότιμης καθηγήτριας του ΕΚΠΑ Άντας Κατσίκη-Γκίβαλου εδώ.

Αργυρώ Πιπίνη: «Περικλής και Ασπασία»

Εικόνα από το Διάστιχο.

Η Ασπασία του Περικλή έκανε «νιάου».

της Τασούλας Επτακοίλη

Αναδημοσίευση από την Καθημερινή.

Αν είστε από εκείνους που συμφωνούν με τον Αμερικανό κωμικό και συγγραφέα Γκράουτσο Μαρξ (1890-1977) στο ότι πίσω από κάθε επιτυχημένο άντρα κρύβεται μια γυναίκα, σήμερα, διαβάζοντας αυτές τις αράδες, θα συνειδητοποιήσετε ότι ίσως δεν είναι ακριβώς έτσι τα πράγματα. Πίσω από κάθε σπουδαίο άντρα μπορεί να κρύβεται μια... γάτα. Και ήρθε η ώρα να αποκατασταθεί η αλήθεια: να ανοίξουν οι ιστορικοί τα βιβλία τους, να ανατρέξουν στις πηγές, να τις ερευνήσουν διεξοδικά και να μας συστήσουν αυτές τις σπάνιες προσωπικότητες. Με πρώτη την Ασπασία, τη σύντροφο ζωής και πιστή σύμβουλο ενός φημισμένου και γνωστού σε όλο τον κόσμο αρχαίου Ελληνα, του πολιτικού, στρατηγού και ρήτορα Περικλή. Οχι όμως την Ασπασία που γνωρίζετε, τη Μιλήσια. Την άλλη, την τετράποδη! 

Ο στόχος 

Αυτός είναι ο στόχος της πρωτότυπης και ενδιαφέρουσας σειράς βιβλίων «Μικρά Γατικά» της Αργυρώς Πιπίνη, που μόλις εγκαινιάστηκε από τις εκδόσεις Πατάκη, με την εικονογράφηση της ταλαντούχας Ιφιγένειας Καμπέρη. «Ολοι ξέρουν την αγάπη μου για τις γάτες, αλλά όσοι βρίσκονται κοντά μου ξέρουν πόσο πολύ με μαγεύει η Ιστορία. Συζητώντας για μια νέα εκδοτική σειρά με την Ελενα Πατάκη, η οποία ζει εδώ και χρόνια τη λαιμαργία μου να δοκιμάζω καινούργια πράγματα, μου ήρθε η ιδέα να συνδυάσω αυτές τις δύο αγάπες μου», εξηγεί η συγγραφέας. 

Μωρό ακόμη ήταν η Ασπασία, μικρή και ομορφούλα, με μάτια γαλανά και με λεπτή φωνούλα, όταν η μητέρα του Περικλή, η Αγαρίστη, τη διάλεξε –εκείνη, από τα πέντε αδέλφια της– ως την πιο τσαχπίνα, την πιο έξυπνη, την πιο φιλική. Τη διάλεξε για το χρώμα της το κοκκινωπό, που της θύμισε το λιοντάρι που είχε δει πριν από πολλά χρόνια στο όνειρό της, λίγο πριν γεννήσει τον γιο της. Και την πρόσφερε δώρο σε εκείνον: στον μεγάλο πια και σπουδαίο στρατηγό Περικλή, τον Αθηναίο. Από αυτό το σημείο πιάνει το νήμα της... αυτοβιογραφίας της η γάτα, πρωταγωνίστρια και ταυτόχρονα αφηγήτρια της ιστορίας της, εξηγώντας ότι η ίδια η Αγαρίστη ήταν εκείνη που της έδωσε το όνομα Ασπασία, αν και πιο εύλογο θα ήταν το Ολυμπία, λόγω του ήρεμου, αριστοκρατικού χαρακτήρα της και της ομορφιάς της, που θύμιζε τους θεούς του Ολύμπου. 

Το όνειρο της Αγαρίστης το αναφέρει ο Ηρόδοτος, στο κεφάλαιο VI 131 των «Ιστοριών» του. Απόδειξη ότι στα «Μικρά Γατικά» η λογοτεχνική φαντασία και η ιστορική ακρίβεια πάνε χέρι χέρι, δημιουργώντας ένα απολαυστικό χαρμάνι, διασκεδαστικό αλλά και με αδιαμφισβήτητη παιδαγωγική αξία. «Χρειάστηκε να ξαναδιαβάσω Ιστορία, να βρω ενδιαφέρουσες πληροφορίες που να αφορούν τους πρωταγωνιστές και το θέμα με το οποίο κάθε φορά καταπιάνομαι. Θα χαρώ πολύ αν μέσα από την ανάγνωση ενός λογοτεχνικού βιβλίου ενδιαφερθούν και ανατρέξουν τα παιδιά στην ανάλογη ιστορική περίοδο. Και θα χαρώ ακόμα περισσότερο αν το βιβλίο αυτό είναι δικό μου», λέει η Αργυρώ Πιπίνη. 

Το «Περικλής και Ασπασία» μεταφέρει τους μικρούς αναγνώστες (τυπικά απευθύνεται σε παιδιά ηλικίας 5 έως 15 ετών) στην Αθήνα του Χρυσού Αιώνα (5ος αι. π.Χ.). Τους εξηγεί τι ήταν ο εξοστρακισμός, οι χορηγίες και τα θεωρικά· τους περιγράφει τη ζωφόρο του Παρθενώνα, το χρυσελεφάντινο άγαλμα της Αθηνάς και το Θέατρο του Διονύσου· τους συστήνει τον Αριστοφάνη, τον Φειδία, τον Ικτίνο, τον Καλλικράτη, τον Αλκιβιάδη. Και, φυσικά, την Ασπασία – «τη δεύτερη, τελείως δεύτερη, λέμε», όπως περιφρονητικά την αποκαλεί η τετράποδη αφηγήτρια. Η αντιπάθειά της απέναντι στην αντίζηλό της δεν κρύβεται. «Εκείνη φρόντισε να εξαφανίσει και να θάψει τα ντοκουμέντα που μιλούσαν για μένα, κι έτσι κανείς ιστορικός δεν έγραψε τίποτα, δεν είπε κουβέντα, για την πρώτη Ασπασία της ζωής του και σίγουρα την πιο αγαπημένη». 

Σύντροφοι ψυχής 

Δεν είναι η πρώτη φορά που η βραβευμένη Αργυρώ Πιπίνη γράφει... γατίσιες περιπέτειες. Γιατί; «Οι γάτες είναι σύντροφοι ψυχής. Κάθε τι πάνω τους είναι υπέροχο: η αυτάρκεια, η σιωπηλή τους ένταση, το χιούμορ τους, η συσπειρωμένη ηρεμία, το βαθύ τους βλέμμα, ο τρόπος που κινούνται... Τις αγαπώ από παιδί. Μάζευα όλα τα παρατημένα και αναξιοπαθούντα γατάκια που έβρισκα στον δρόμο και τα έκρυβα στην ταράτσα, στο πλυσταριό μας, ακόμη και στο δωμάτιό μου. Συχνά αναφέρομαι σε χρονικές περιόδους της ζωής μου σε σχέση με τις γάτες που συντρόφευαν την οικογένειά μου εκείνη την εποχή». 

Μικρό το δέμας –το μέγεθός του το αδικεί–, αλλά πολύ περιεκτικό σε πληροφορίες, δοσμένες με χιούμορ και τρυφερότητα, το βιβλίο τελειώνει με την κωμωδία «Γαλαί» (δηλαδή «Γάτες») του Αριστοφάνη – μέρος μιας τριλογίας, μαζί με τους «Ορνιθες» και τους «Βατράχους». Ναι, έχετε δίκιο, αυτό δεν είναι ιστορικά ακριβές. Ο Αριστοφάνης δεν έγραψε, τουλάχιστον από όσο ξέρουμε, για γάτες. Αυτή είναι η μοναδική ιστορική ανακρίβεια που θα βρείτε στις σελίδες του πρώτου από τα «Μικρά Γατικά», αλλά δικαιολογείται απολύτως, ως μια πινελιά φαντασίας από τη συγγραφέα, που έτσι εξασφαλίζει στην Ασπασία ένα... γκραν φινάλε. «Το θέατρο ήταν γεμάτο κόσμο. Ολη η πόλη ήταν εκεί, γιατί με τον νόμο που είχε ψηφίσει ο στρατηγός έπαιρναν όλοι οι πολίτες εισιτήρια. Η παράσταση ήταν ένας θρίαμβος. Η ιστορία, τα λόγια, η χορογραφία, όλα ήταν εμπνευσμένα από εμένα. Και στο τέλος του έργου οι θεατές σηκώθηκαν όρθιοι και φώναζαν το όνομά μου: Ασπασία! Ασπασία! Ασπασία!». 

Το επόμενο βιβλίο της σειράς θα είναι το «Αντώνιος και Κλεοπάτρα» και θα κυκλοφορήσει μέσα στους επόμενους μήνες. Η γάτα Κλεοπάτρα ήταν το δώρο του Ρωμαίου στρατηγού –το πιο πολύτιμο απ’ όλα, ακόμη και από χρυσάφι– στη βασίλισσα της Αιγύπτου. Θα ακολουθήσει το «Ναπολέων και Ιωσηφίνα». Κι επειδή λέγεται ότι ο Ναπολέων μισούσε τις γάτες, Ναπολέων θα είναι ο γάτος της συζύγου του...

Εκατό χρόνια από τη γλωσσοεκπαιδευτική μεταρρύθμιση του 1917.

Ο παρών τόμος, καρπός συλλογικής προσπάθειας, είναι αφιερωμένος στα εκατό χρόνια από τη γλωσσοεκπαιδευτική μεταρρύθμιση του 1917. Με αφορμή τη συμπλήρωση των εκατό χρόνων από την έναρξη της μεταρρυθμιστικής προσπάθειας της περιόδου 1917-1920, σκοπός του παρόντος τόμου είναι να διαμορφώσει ένα πλαίσιο επιστημονικού διαλόγου που θα συζητήσει τα επιτεύγματα και τις αστοχίες της συγκεκριμένης εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης, αλλά και τις συνέχειες και ασυνέχειες του μεταρρυθμιστικού φαινομένου στην ελληνική εκπαίδευση στο μακρό ιστορικό χρόνο της εκατονταετίας. Από πολλές απόψεις, η εκπαιδευτική μεταρρύθμιση, που ξεκίνησε να σχεδιάζεται και να εφαρμόζεται στη Θεσσαλονίκη από την επαναστατική κυβέρνηση της «Εθνικής Αμύνης» το 1916, μπορεί να θεωρηθεί ως μια σημαντική τομή στην ιστορία της νεοελληνικής εκπαίδευσης. Αφενός, εστίασε για πρώτη φορά στον βαθύτερο πυρήνα της εκπαιδευτικής πραγματικότητας, την εσωτερική μεταρρύθμιση, αποσκοπώντας παράλληλα να συμβάλει στη σταδιακή διευθέτηση του γλωσσικού ζητήματος. Αφετέρου, επιχείρησε να συνδέσει την επιβολή των εκπαιδευτικών αλλαγών με τη «σχεδιασμένη κοινωνική μεταβολή», η οποία με τη σειρά της θα διευκόλυνε τον αστικό εκσυγχρονισμό της ελληνικής κοινωνίας.

Στον παρόντα τόμο συγκεντρώθηκαν δεκαεννέα κείμενα, τα οποία, χωρίς βέβαια να εξαντλούν το θέμα, αποτελούν ένα σημαντικό εγχείρημα για την πολυπρισματική προσέγγιση και την πολύπλευρη αποτίμηση της γλωσσοεκπαιδευτικής μεταρρύθμισης του 1917. Οι θεματικές στις οποίες οργανώνονται οι εργασίες και αποτελούν τα αντίστοιχα μέρη στη διάρθρωση του τόμου είναι πέντε: α) Εκπαίδευση, κράτος, πολιτική, β) Άξονες και διεργασίες της μεταρρύθμισης του 1917-1920, γ) Εκπαιδευτική μεταρρύθμιση, πανεπιστήμιο και εκπαίδευση εκπαιδευτικών, δ) Εκπαιδευτικός Δημοτικισμός και γλωσσική ετερότητα, και ε) Επιδράσεις και αποτίμηση.

Εκατό χρόνια από τη γλωσσοεκπαιδευτική μεταρρύθμιση του 1917

Επιμέλεια: Σοφία Ηλιάδου-Τάχου, Δημήτρης Κ. Μαυροσκούφης, Γιάννης Μπέτσας, Βασίλης Α. Φούκας, Δημήτρης Φ. Χαραλάμπους

Εκδόσεις Κυριακίδη. 

Παρουσίαση βιβλίου για την ιστορία της Εβραϊκής κοινότητας Χαλκίδας.

Η Ιστορία της Εβραϊκής Κοινότητας Χαλκίδας από 586 π.Χ. μέχρι σήμερα μέσα από τις σελίδες του βιβλίου «Το Νεκροταφείο», του Κου Μαϊρ Μάιση.

Η Ευβοϊκή Αρχαιόφιλος Εταιρεία και η Ισραηλιτική Κοινότητα Χαλκίδας, με την υποστήριξη του Οργανισμού Πολιτισμού Δήμου Χαλκιδέων και της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ευβοίας, σας προσκαλούν στην παρουσίαση του βιβλίου «Το Νεκροταφείο», του συγγραφέα Μαϊρ Μάϊσης. Την Τετάρτη 28 Νοεμβρίου 2018 και Ώρα 19:00 στον Αρχαιολογικό Μουσείο Αρέθουσα.

Μετά την παρουσίαση του Βιβλίου θα ακολουθήσει μικρή δεξίωση.