Παρασκευή 8 Δεκεμβρίου 2017

Πρόσκληση σε εγκαίνια.


24ωρη Απεργιακή Κινητοποίηση


24ωρη Απεργιακή Κινητοποίηση

Πέμπτη 14 του Δεκέμβρη 2017


Συνάδελφοι, -σσες,

Στις 14 του Δεκέμβρη οι εργαζόμενοι στο Δημόσιο και στον Ιδιωτικό Τομέα απεργούμε για να διεκδικήσουμε τα αυτονόητα δικαιώματά μας και να σταματήσουμε τη λαίλαπα των μνημονιακών μέτρων, που και η σημερινή Κυβέρνηση εφαρμόζει.

Ο αγώνας για να διεκδικήσουμε μισθούς και συντάξεις αξιοπρέπειας, για την αντιμετώπιση της ανεργίας, για την προαγωγή της δημόσιας Υγείας και Παιδείας, της περίθαλψης και της Κοινωνικής Ασφάλισης, είναι ΤΩΡΑ περισσότερο αναγκαίος από ποτέ. Κι αυτό γιατί η συγκυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ, συνεχίζοντας την πολιτική των προκατόχων της (ΝΔ – ΠΑΣΟΚ), φέρνει για ψήφιση στη Βουλή έναν προϋπολογισμό λιτότητας, δυσβάσταχτης φορολόγησης, όπου για μια ακόμη φορά οι μισθωτοί, οι συνταξιούχοι, οι ελεύθεροι επαγγελματίες και οι μικρές επιχειρήσεις καλούνται να σηκώσουν τα βάρη των δημοσίων εσόδων.

Η Κυβέρνηση, για να κρύψει την αντιλαϊκή πολιτική της, προσπαθεί να ρίξει στάχτη στα μάτια των εργαζομένων και να τους παραπλανήσει, ανακοινώνοντας μέρισμα 700.000.000 ευρώ, τη στιγμή που έχει αποφασίσει και υλοποιεί με το 3ο και το 4ο μνημόνιο μέτρα 17 δις ευρώ. Ήδη, πέρα από τα μέτρα του προϋπολογισμού για το 2018 (κατάργηση ΕΚΑΣ, αύξηση του ΦΠΑ, αύξηση ασφαλιστικών εισφορών, περικοπή κοινωνικών επιδομάτων κτλ) έχει ψηφίσει με τον Ν. 4442/2017 (τέταρτο μνημόνιο) τη μείωση του αφορολόγητου από 9.545 ευρώ στα 5.681 ευρώ, που συνεπάγεται αφαίμαξη ενός μισθού ετησίως και με τον Ν.4387/2016 περικόπτει τις κύριες και επικουρικές συντάξεις μέχρι και 40% για παλαιούς και νέους ασφαλισμένους.

Η προσωπική διαφορά των παλιών συνταξιούχων – περίπου 3.000.000 συνταξιούχοι – περικόπτεται από 01/01/2019 και η μείωση των συντάξεων θα φτάσει μέχρι 350 ευρώ το μήνα.

Η Υπουργός Διοικητικής Ανασυγκρότησης με την αντιαπεργιακή τροπολογία που ψήφισε(άρθρο 21 Ν. 4489/2017), προσπαθεί να επιβάλλει με αυταρχικό, αντισυνταγματικό και παράνομο τρόπο την αξιολόγηση των Δημοσίων Υπαλλήλων.

Μπροστά σε αυτή την κατάσταση καλούμαστε όλοι να δώσουμε το «παρών» στη Γενική Απεργία της 14ης του Δεκέμβρη. Αυτή η απεργία έχει ήδη, αποκτήσει πανυπαλληλικά – πανεργατικά χαρακτηριστικά, με τη συμμετοχή των εργαζομένων του Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα.

Ως εργαζόμενοι στο Δημόσιο διεκδικούμε:

1. Κατάργηση του Νόμου – λαιμητόμου Κατρούγκαλου για το συνταξιοδοτικό (ν. 4387/2016).

2. Κατάργηση της τροπολογίας Γεροβασίλη για την αξιολόγηση.

3. Μισθούς και συντάξεις αξιοπρέπειας. Γενναία αύξηση των μισθών των νέων συναδέλφων. Υπολογισμό της διετίας 2016-2018 για τη μισθολογική μας εξέλιξη. Ξεπάγωμα του μισθολογίου.

4. Προσλήψεις μόνιμου προσωπικού, για να καλυφθούν όλα τα οργανικά κενά (Παιδεία, Υγεία, Δήμους, Ασφαλιστικά Ταμεία, Κοινωνικές Υπηρεσίες κτλ). Μονιμοποίηση όλων των συμβασιούχων – μέσω του ΑΣΕΠ – που καλύπτουν πάγιες και διαρκείς ανάγκες με γενναία μοριοδότηση της προϋπηρεσίας.

5. Κανένας πλειστηριασμός, για την πρώτη κατοικία, για τους εργαζόμενους που αδυνατούν να πληρώσουν.

6. Να σταματήσει η φορολογική επιδρομή και η καταλήστευση του εισοδήματός μας. Αφορολόγητο στα 12.000 ευρώ.

7. Καμία αλλαγή στον συνδικαλιστικό νόμο. Θα υπερασπίσουμε με όλες μας τις δυνάμεις το δικαίωμα στην απεργία, που κατακτήθηκε με αγώνες και θυσίες.

ΟΛΕΣ και ΟΛΟΙ στην Απεργία

την ΠΕΜΠΤΗ 14 ΔΕΚΕΜΒΡΗ 2017

και στα Απεργιακά Συλλαλητήρια



Τετάρτη 6 Δεκεμβρίου 2017

Τάξεις υποδοχής προσφύγων.





Ο Σύλλογος Δασκάλων- Νηπιαγωγών Χαλκίδας από την πρώτη στιγμή που λειτούργησαν οι δομές των προσφύγων στη Ριτσώνα, μέσα από δράσεις, στάθηκε δίπλα στα παιδιά, που ξεριζώθηκαν από τον τόπο τους και βρέθηκαν όμηροι πολιτικών, που δεν σέβονται το δικαίωμα σε μια ζωή αξιοπρέπειας.

Συγχρόνως στήριξαν τον αγώνα των συναδέλφων, που παρά τις αντιδράσεις που υπήρξαν από μεμονωμένες ομάδες πολιτών, υποδέχτηκαν στα σχολεία τους τα παιδιά αυτά και τους παρείχαν την πρώτη επαφή με το ελληνικό σχολείο.

Όσα από τα παιδιά αυτά πέρυσι φοίτησαν στις ΔΥΕΠ (Δομές Υποδοχής Εκπαίδευσης Προσφύγων), οι οποίες λειτούργησαν πανελλαδικά, εντάχθηκαν σε τάξεις υποδοχής, που λειτουργούν τη φετινή χρονιά στην πρωινή βάρδια σχολικών μονάδων.

Οι περισσότερες τάξεις υποδοχής θα ξεκινούσαν τα μαθήματα αμέσως, μετά το πρώτο σχολικό κουδούνι , γι΄αυτό και οι άμεσες προσλήψεις εκπαιδευτικών γι΄αυτές τις τάξεις υποδοχής, ενώ τα κενά στα σχολεία ήταν πάρα πολλά.

Ξεκίνησε λοιπόν η λειτουργία των τάξεων υποδοχής ενάμισι μήνα και πλέον από την έναρξη της σχολικής χρονιάς, σε σχολικές μονάδες με ασαφή κριτήρια επιλογής.

Μετά από επαφές που είχε ο σύλλογος μας με τους Διευθυντές των σχολείων που έχουν αυτές τις τάξεις υποδοχής, τους εκπαιδευτικούς που έχουν προσληφθεί, και την υπεύθυνη από το Υπουργείο για την λειτουργία τους ,διαπιστώνονται τα εξής προβλήματα: 

· Οι εξαγγελίες του Υπουργού Παιδείας, περιελάμβαναν την υλοποίηση εκπαιδευτικών προγραμμάτων Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης και Ενισχυτικής Διδασκαλίας στα σχολεία όπου εφαρμόζεται το Πρόγραμμα Εκπαίδευσης Προσφύγων.

Παρ΄όλα αυτά, οι εκπαιδευτικοί που προσλήφθηκαν για αυτές τις τάξεις υποδοχής δεν έχουν καμία σχετική εκπαίδευση παρά τον χρόνο που είχαν, αφού προσλήφθηκαν από την αρχή του σχολικού έτους. Η συνέπεια είναι να έρχονται αντιμέτωποι με μια ομάδα παιδιών που ζουν σε δομές με πολλά προβλήματα επιβίωσης, χωρίς να γνωρίζουν τη γλώσσα και την κουλτούρα τους, με προβλήματα στην επικοινωνία πόσο μάλλον σε μια εκπαιδευτική διαδικασία.

· Επιπλέον το ελληνικό κράτος δεν έχει προσλάβει διερμηνείς, και ο εθελοντής διαμεσολαβητής , που δεν είναι μόνιμος, δεν μπορεί να διευκολύνει την επικοινωνία του εκπαιδευτικού με τα παιδιά τουλάχιστον τώρα στην αρχή που τα παιδιά δυσκολεύονται να προσαρμοστούν Η παρουσία του εθελοντή διαμεσολαβητή για λίγες ώρες την εβδομάδα δεν μπορεί να λύσει κανένα πρόβλημα. 

Δεν μπορεί να βασίζεται η λειτουργία της εκπαίδευσης στα ελληνικά σχολεία σε ΜΚΟ! 

· Τα παιδιά δεν είναι εφοδιασμένα με βιβλία και τετράδια στην πλειοψηφία τους και στα σχολεία δεν έχει δοθεί ξεχωριστή οικονομική επιχορήγηση για να καλυφθούν έξοδα που χρειάζονται για την οργάνωση της διδασκαλίας όπως χαρτί, μελάνι και άλλα εποπτικά μέσα. 

Η αλληλεγγύη των συναδέλφων εκπαιδευτικών και ολόκληρης της κοινωνίας βοηθούν στη δημιουργία θετικού κλίματος αλλά δεν μπορούν να λύσουν τα λειτουργικά ζητήματα που έχουν οι δομές και ούτε να καλύψουν την αδυναμία της κυβέρνησης να αντιμετωπίσει αυτό το σοβαρό ζήτημα. Αποτελεί υποχρέωση του κράτους να βρεθούν λύσεις που θα ενισχύσουν τη λειτουργία των δομών. 

Περιμένουμε από τους αρμόδιους να δώσουν λύσεις άμεσα!

Οι αγώνες για μια ζωή αξιοπρέπειας είναι βασικό αίτημα όλων των δράσεων του συνδικάτου. Όπως αγωνιζόμαστε όλα αυτά τα χρόνια για τα εργασιακά μας δικαιώματα, για το δημόσιο και δωρεάν σχολείο, έτσι και τώρα μπαίνουμε μπροστά στην υπεράσπιση του ανθρώπινου δικαιώματος στη ζωή.

Για το ΔΣ


Η Πρόεδρος                                     Η γραμματέας

Βέτα Κορωναίου                              Έφη Βαρβάρου




Κυριακή 3 Δεκεμβρίου 2017

Ευκαιρίας δοθείσης.

  

Τη Δευτέρα 27 Νοεμβρίου 2017 το Τελευταίο Θρανίο συμμετείχε στη διαμαρτυρία του Συλλόγου Δασκάλων και Νηπιαγωγών Χαλκίδας με αφορμή την ανοιχτή συζήτηση του Σύριζα με προσκεκλημένο τον Υφυπουργό Παιδείας κο Μπαξεβανάκη. Επιπλέον κρίναμε και αποφασίσαμε ότι εκτός από το να διαμαρτυρηθούμε έπρεπε να τοποθετηθούμε και να αντιμετωπίσουμε τον υφυπουργό και την κυβέρνηση που εκπροσωπούσε, πράγμα που δεν έκανε καμία παράταξη του συλλόγου μας. Συγκεκριμένα, δύο μέλη του Τ. Θ., η Ζέρβα Ευδοκία, αιρετός του ΠΥΣΠΕ και η Γοδέβενου Ελένη, μέλος του Δ.Σ. του Συλλόγου πήραν το λόγο και αναγνώρισαν από τη μία τις προσπάθειες εκδημοκρατισμού του δημόσιου σχολείου αλλά και παρέθεσαν τα αμέτρητα προβλήματα που διογκώθηκαν την περίοδο των μνημονίων. Αναφέρθηκαν στα κενά που ακόμα υπάρχουν στα σχολεία του νομού, στον μεγάλο αριθμό των μαθητών των τάξεων, στη διαιώνιση της αδιοριστίας των μόνιμων!! αναπληρωτών, στο προσοντολόγιο στους πίνακες αναπληρωτών ειδικής αγωγής, στη δυσλειτουργία του ολοήμερου σχολείου χωρίς την ύπαρξη υπεύθυνου εκπαιδευτικού και στην αποδυνάμωσή του, στα προβλήματα των συναδέλφων των ειδικοτήτων κ.ά. Δυστυχώς οι απαντήσεις του υφυπουργού δεν ήταν συγκεκριμένες και κάποιες φορές ήταν απαξιωτικές.

    Εμείς, το Τ.Θ. συνεχίζουμε να αγωνιζόμαστε για την επίλυση των καθημερινών προβλημάτων μας. Ταυτόχρονα καλούμε όλους εσάς τους/τις συναδέλφους/ισσες μας να συμμετέχετε άμεσα σε κάθε αγωνιστική διαδικασία και όχι δια αντιπροσώπου. Επειδή οι εποχές είναι δύσκολες, μόνο η μαζικότητα σε όλα τα επίπεδα μπορεί να μας ενδυναμώσει στον αγώνα για αξιοπρεπή δημόσια εκπαίδευση.


ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΘΡΑΝΙΟ


Αίτηση των αιρετών του Τ.Θ.

Αναρτούμε την αίτηση των αιρετών (Ζέρβα Ευδοκίας, τακτικής και Ζερβουδάκη Χαράλαμπου, αναπληρωματικού) που εκλέχτηκαν με το Τελευταίο Θρανίο, προς τον Διευθυντή Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Εύβοιας για την ενημέρωσή σας. 


Παρασκευή 1 Δεκεμβρίου 2017

Δέκα επιστολές προς εκείνους που τολμούν να διδάσκουν.


Αναδημοσίευση από την Αλφαβήτα. 

… Απέναντι στην ελεγχόμενη συχνά γραφειοκρατική διεκπεραίωση των διδακτικών μας καθηκόντων οι παιδαγωγικές αντιλήψεις του P. Freire όχι μόνο συνεισφέρουν στον προβληματισμό για το ρόλο της εκπαίδευσης και του εκπαιδευτικού στη σύγχρονη κοινωνία, αλλά και αποκαλύπτουν τις πραγματικές τους δυνατότητες. Μιλάμε για μια απελευθερωτική παιδαγωγική πράξη, που κάνει τον άνθρωπο περισσότερο άνθρωπο και ανοίγει δρόμους προς την ελευθερία, προς μια πιο δίκαιη και δημοκρατική κοινωνία...

1. Από την πρώτη επιστολή: Διαβάζοντας τη λέξη διαβάζουμε τον κόσμο!

•    Διδασκαλία = ανάγνωση, αναζήτηση
•    Διδάσκω πραγματικά = παίρνω κριτική θέση στη διαδικασία της ανακάλυψης
•    Μελετώ = αποκαλύπτω
•    Διδασκαλία = όχι απλή μεταφορά γνώσης αλλά κριτικός τρόπος κατανόησης και αντίληψης της ανάγνωσης της λέξης και του κόσμου, του κειμένου και του πλαισίου του
•    Ο δάσκαλος διαθέτει τα βασικά εργαλεία (όπως ο χτίστης) στη δουλειά του
•    Η κατανόηση είναι μια κατεργασία που προϋποθέτει τη συνέργεια δασκάλου μαθητή και τη σωστή χρήση των απαιτούμενων εργαλείων
•    Η γνώση θα πρέπει να προβάλλεται ως διαδικασία απαραίτητη για κάτι
•    Μετά πρέπει να μάθουμε πώς να μαθαίνουμε
•    Αυτό προϋποθέτει αγάπη για τη γνώση
•    Η μελέτη πηγή απόλαυσης και χαράς: ασφαλής δείκτης μιας φιλόδοξης εκπαίδευσης!
•    Μια κριτική ανάγνωση των κειμένων και του κόσμου έχει να κάνει με αλλαγές που συντελούνται εντός τους.


2. Δεύτερη επιστολή: Μην αφήνεις να σε παραλύει ο φόβος για ό,τι σε δυσκολεύει!

•    Παρακίνησε τους μαθητές σου να θέσουν σε κίνηση τη φαντασία, την περιέργεια και την κριτική σκέψη τους μπροστά σε κάθε εμπόδιο
•    Ενθάρρυνέ τους να βλέπουν το κάθε εμπόδιο ως μια νέα πρόκληση.


3. Τρίτη επιστολή: Αγάπησε με πάθος τη διδασκαλία σου!

•    Με τη διδασκαλία συμβάλλεις στη σταδιακή αλλαγή των μαθητών
•    Δίνεις νόημα στην παρουσία τους στον κόσμο
•    Με τη μετάδοση της γνώσης πολεμάς κάθε αυθαιρεσία και κάθε αλαζονεία.


4. Τέταρτη επιστολή: Τα προσόντα του προοδευτικού δασκάλου

•    Η ταπεινοφροσύνη (συνδυασμένη με αυτοπεποίθηση, αυτοσεβασμό και σεβασμό για τους άλλους): Κανείς δεν τα ξέρει όλα. Κανείς δεν τα αγνοεί όλα. Όλοι ξέρουμε κάτι. Όλοι αγνοούμε κάτι!
•    Να είσαι πάντα έτοιμος να διδάξεις και να διδαχθείς
•    Κάθε αυταρχισμός οδηγεί στην άκριτη συμμόρφωση και σημαίνει ασέβεια για τα πλάσματα –τους μαθητές μου- που μου έχουν εμπιστευτεί
•    Πλάι στην ταπεινοφροσύνη πρέπει να βρίσκεται η αγάπη στους μαθητές και στην πράξη της διδασκαλίας
•    Πρόκειται για ένα είδος εξοπλισμένης αγάπης χωρίς την οποία οι δάσκαλοι δεν θα μπορούσαν ν’ αντέξουν την κρατική και κοινωνική αδικία και περιφρόνηση.
•    Η μαχητική αυτή αγάπη με οπλίζει με θάρρος να αγαπήσω το όραμά μου και να αγωνιστώ γι’ αυτό.
•    Μια άλλη αρετή είναι η ανεκτικότητα. Χωρίς αυτήν δεν είναι εφικτό κανένα παιδαγωγικό έργο. Καμιά δημοκρατική εμπειρία. Καμιά προοδευτική εκπαιδευτική πράξη. Είμαι ανεκτικός δεν σημαίνει ότι συναινώ στο μη εφικτό. Δεν συγκαλύπτω την αυθάδεια. Ανεκτικότητα είναι η αρετή που μας μαθαίνει να ζούμε με το διαφορετικό. Μας διδάσκει να μαθαίνουμε απ’ αυτό και να το σεβόμαστε.
•    Όμως προσοχή: κανένας δεν μπορεί να διδαχθεί την ανεκτικότητα σ’ ένα περιβάλλον ανευθυνότητας που δεν παράγει δημοκρατία! Η πράξη της ανοχής προϋποθέτει περιβάλλον στο οποίο μπορούν να τίθενται όρια και αρχές σεβαστές.
•    Η αποφασιστικότητα: η λήψη αποφάσεων προϋποθέτει την ελευθερία. Η λήψη αποφάσεων είναι συχνά ρήξη. Πρέπει όμως να απέχει από την αυθαιρεσία. Η χαλαρότητα είναι χειρότερη από την κατάχρηση εξουσίας.
•    Το ιδανικό: παίρνουμε αποφάσεις μαζί με τους μαθητές μας, αφού αναλύσουμε το πρόβλημα. Άλλες φορές η απόφαση που πρέπει να ληφθεί ανήκει στο πεδίο αρμοδιότητας του εκπαιδευτικού.
•    Η αναποφασιστικότητα φανερώνει έλλειψη αυτοπεποίθησης. Αλλά η αυτοπεποίθηση είναι απαραίτητη για όποιον έχει αναλάβει ευθύνες όπως να διοικεί μια τάξη.
•    Ο προοδευτικός εκπαιδευτικός βιώνει διαρκώς την ένταση μεταξύ υπομονής και ανυπομονησίας. Στην ισορροπία αυτή εντάσσεται και η λεκτική φειδώ. Να μην χάνουμε τον έλεγχο των λόγων μας. Να μην υπερβαίνουμε τα όρια του συνετού αλλά και ενεργητικού λόγου. Ο λόγος του υπομονετικού είναι πάντα κόσμιος. Ο καλοσυνάτος λόγος μπορεί να γεννήσει την ψευδαίσθηση ότι όλα επιτρέπονται. Ο νευρικός και ανεξέλεγκτος λόγος καταλήγει σε ασυνέπεια και ανευθυνότητα. Δεν αρκεί να αγαπάς. Πρέπει να ξέρεις πώς να αγαπάς.
•    Ο εκπαιδευτικός πρέπει να υπερασπίζεται τη χαρά της ζωής, να προσφέρει ολοκληρωτικά τον εαυτό του στη ζωή! Να συμβάλλει στη δημιουργία ενός χαρούμενου και ευτυχισμένου σχολείου. Να εργάζεται για ένα σχολείο- περιπέτεια, ένα σχολείο που πάει μπροστά, που δεν φοβάται να ριψοκινδυνεύει, που απορρίπτει τη στασιμότητα. Που μιλά, που συμμετέχει, δημιουργεί, αγαπά, φαντάζεται, αγκαλιάζει με πάθος και λέει ναι στη ζωή. Που δεν αφήνεται στη μοιρολατρική παραίτηση «και τι μπορώ να κάνω»;
•    Δεν υπάρχει ζωή και πρόοδος και εξέλιξη χωρίς αγώνα και σύγκρουση!
•    Υπέρτατο, τέλος, χρέος του εκπαιδευτικού είναι να υπερασπίζεται τα δικαιώματά του: το δικαίωμα της ελευθερίας στη διδασκαλία, της κριτικής, το δικαίωμα των καλύτερων συνθηκών άσκησης του εκπαιδευτικού του έργου, το δικαίωμα να επιμορφώνεται και να αμείβεται σωστά. Το δικαίωμα να γίνονται σεβαστά από την πολιτεία τα δικαιώματά του!


5. Πέμπτη επιστολή: Η πρώτη μέρα στο Σχολείο.

•    Ο εκπαιδευτικός δεν είναι άτρωτος. Είναι άνθρωπος, όπως και ο μαθητής. Μειονέκτημα για τον εκπαιδευτικό δεν είναι η ανασφάλεια και ο φόβος, αλλά η αδυναμία του να αγωνιστεί να ξεπεράσει το φόβο. Ο φόβος της πρώτης μέρας είναι απολύτως φυσιολογικός. Η ενδεδειγμένη στάση: ειλικρίνεια! Το καλύτερο είναι να πούμε στους μαθητές μας πώς νιώθουμε τη συγκεκριμένη στιγμή, δείχνοντας πως είμαστε άνθρωποι κι έχουμε όρια.
•    Όταν αντιμετωπίζουμε το φόβο, κάνουμε το πρώτο βήμα να τον μετατρέψουμε σε θάρρος.  
•    Από την πρώτη μέρα ο εκπαιδευτικός κατανοεί και σέβεται τις προτιμήσεις των μαθητών του, τον τρόπο που μιλούν, που αντιδρούν… Είναι όλα μέρος της πολιτισμικής τους ταυτότητας, από την οποία δεν λείπει και το στοιχείο της κοινωνικής τάξης. Ο εκπαιδευτικός παρατηρεί και καταγράφει. Μελετά και ξαναμελετά όσα καταγράφει. Βοηθά την τάξη να κατανοήσει τον εαυτό της ως κείμενο.
•    Από την ώρα αυτή ο εκπαιδευτικός θεμελιώνει μια σχέση σεβασμού και αφοσίωσης με την τάξη. Δεν περιορίζεται στη μηχανιστική διεκπεραίωση της ύλης. Κατανοεί το περιβάλλον του μαθητή και μπορεί να εξηγήσει την τραγική πολλές φορές ύπαρξη πολλών μη προνομιούχων μαθητών (που δεν βλέπουν όνειρα, μόνο εφιάλτες).
•    Χρειαζόμαστε λοιπόν τον επαγγελματικά ικανό και ευαίσθητο δάσκαλο. Όχι απλώς μια μητέρα που κανακεύει. Ο δάσκαλος αυτός δεν φοβάται την τρυφερότητα, δεν είναι κλειστός απέναντι στις συναισθηματικές ανάγκες των ανθρώπων που του έχουν εμπιστευθεί. Δεν είναι άδειος από ζωή και αισθήματα. Κυριαρχείται από την αγάπη. Δεν μπορεί να διδάσκει την ύλη του σαν να μην υπάρχει τίποτε άλλο στον κόσμο.
•    Από την πρώτη μέρα στην τάξη ο δάσκαλος πρέπει να δείξει στους μαθητές του τη σημασία της φαντασίας για τη ζωή! Να τονίσει το δικαίωμα που έχουν να φαντάζονται, να ονειρεύονται και να αγωνίζονται για τα όνειρά τους!


6. Έκτη επιστολή: Η σχέση με τους μαθητές: θεμελιώδης, περίπλοκη και δύσκολη!

•    Βάση: ο συγκροτημένος και συνεπής λόγος. Η λογοδοσία.
•    Οι μαθητές πρέπει να μάθουν: 1. ότι είναι θεμιτό ν’ αλλάζει κανείς θέση, όταν αλλάζουν τα δεδομένα, 2. να αναζητούν τους λόγους που τους έκαναν ν’ αλλάξουν
•    Μόλις οι εκπαιδευτικοί αρχίσουν τη διαδικασία της λογοδοσίας, σιγά-σιγά θ’ αρχίσουν να κάνουν το ίδιο και οι μαθητές.
•    Τι μπορεί να πει όμως κανείς για το δάσκαλο που διδάσκει και απαιτεί συνέπεια, είναι όμως ο ίδιος ασυνεπής;
•    Ο δάσκαλος έχει πολλά να διδάξει στα παιδιά, πέρα από τη διδακτέα ύλη
•    Οι μαθητές δοκιμάζουν συχνά τον δάσκαλο. Ο δάσκαλος πρέπει να δεχτεί ότι κάποιος μπορεί να τον αμφισβητήσει.
•    Είναι δικαίωμα του μαθητή να αμφισβητεί και να εκφράζει δημόσια την αμφιβολία του. Είναι καθήκον του δασκάλου να αποδεικνύει κάθε στιγμή την αλήθεια των λόγων του. Και να ελέγχει την αστήρικτη κριτική.
•    Ο δάσκαλος οφείλει να είναι ταπεινός. Να δέχεται ότι δεν είμαστε τέλειοι ούτε αλάθητοι.
•    Εξαιρετικά ωφέλιμο: ν’ αφιερώνουμε λίγο χρόνο κάθε δυο μέρες και να καταγράφουμε με τους μαθητές μας αναλυτικά και κριτικά τη γλώσσα και την πρακτική μας. Στιγμές που μας κέντρισαν θετικά ή αρνητικά. Μαθαίνουμε έτσι να παρατηρούμε, να αναλύουμε και εδραιώνουμε μια ειλικρινή συνεργασία.


7. Έβδομη επιστολή: Από το μιλάω στους μαθητές μου, στο μιλάω με τους μαθητές μου!

•    Τήρηση κανόνων – αποστασιοποίηση από το «όλα επιτρέπνται» που ενισχύει τον αυταρχισμό
•    Η έλλειψη πειθαρχίας δυναμώνει το φόβο απέναντι στην ελευθερία
•    Ο δημοκρατικός δάσκαλος δεν υιοθετεί την απειθαρχία, την ασυνέπεια, το «άς το έτσι για να δούμε τι θα συμβεί»
•    Μιλώντας στους μαθητές και με τους μαθητές συμβάλλουμε στη διαμόρφωση υπεύθυνων και με κριτική σκέψη πολιτών.
•    Η δημοκρατία, όπως κάθε όραμα, δεν φτιάχνεται με διακηρύξεις αλλά με περίσκεψη και καλλιέργεια. Δεν είναι ο λόγος μου που δηλώνει ότι είμαι δημοκράτης, ότι δεν είμαι ρατσιστής, αλλά οι πράξεις μου. Οι πράξεις μου μαρτυρούν αν είμαι πιστός στο λόγο μου.


8. Όγδοη επιστολή: Πολιτισμική ταυτότητα και παιδεία

•    Είμαστε προγραμματισμένοι να μαθαίνουμε. Η μάθηση και η αναζήτηση αποτελούν μέρος της ύπαρξής μας στον κόσμο.
•    Είμαστε προορισμένοι να δημιουργούμε πολιτισμό. Η παιδεία είναι η κατεξοχήν πολιτισμική έκφραση. Είναι η περηφάνια του ανθρώπου γι’ αυτό που αποκτά, πέρα απ’ αυτό που κληρονομεί.
•    Η γνήσια παιδεία αντιμάχεται την ισχυρή μας τάση να θεωρούμε ότι αυτό που είναι διαφορετικό από μας είναι κατώτερο.


9. Ένατη επιστολή: ανάμεσα στο θεωρητικό και στο πραγματικό πλαίσιο

•    Είμαστε τα μόνα όντα με την ικανότητα να είμαστε ταυτόχρονα και τα αντικείμενα και τα υποκείμενα των σχέσεων που συνυφαίνουμε με τους άλλους.
•    Δημιουργούμε την ιστορία κι αυτή μας δημιουργεί και μας ξαναδημιουργεί
•    Ξεκινώντας από ένα αναγκαίο θεωρητικό πλαίσιο, πρέπει να αποστασιοποιούμαστε ταυτόχρονα απ’ αυτό και να σκεφτόμαστε την πράξη. Είναι αδύνατο να διδάξω την ύλη χωρίς να γνωρίζω πώς σκέφτονται οι μαθητές μου στο πλαίσιο της καθημερινής τους ζωής. Χωρίς να γνωρίζω τι ξέρουν ανεξάρτητα από το σχολείο, ώστε να τους βοηθήσω να γνωρίσουν καλύτερα αυτά που ήδη ξέρουν και να τους διδάξω αυτά που δεν ξέρουν.


10. Δέκατη επιστολή: και πάλι για το ζήτημα της πειθαρχίας

•    Μας λείπει η πειθαρχία στο σπίτι, στο σχολείο, στο δρόμο, στην κυκλοφορία. Η ανομία και η έλλειψη ευθύνης είναι ασέβεια για τον άλλο. Ασέβεια για τη δημοκρατία, αφού μόνο με την υπευθυνότητα πολεμάμε την αδικία και την ανευθυνότητα του συστήματος.
•    Χωρίς πειθαρχία δεν δημιουργεί κανείς πνευματικό έργο. Ποια είναι όμως η υγιής πειθαρχία; Πως θα βρούμε την ισορρόπηση ανάμεσα στην εξουσία και την ελευθερία, πώς θα ξεπεράσουμε μικρόψυχες πολιτικές, πώς θα πούμε όχι στα ατομικιστικά συμφέροντα και πώς θ’ αφήσουμε στην άκρη τις αυταπάτες του σχολαστικού παιδαγωγού; Απαιτώντας ηθικές αρχές πώς θα απομακρυνθούμε από την ασχήμια του πουριτανισμού και θα στοχεύσουμε στην ομορφιά και στην καθαρότητα; Δεχόμενοι την επιστημονική υπευθυνότητα, πώς θα απορρίψουμε τις στρεβλώσεις του επιστημονισμού;
•    Στους σκοπούς αυτούς πρέπει να αφοσιωθούμε και όχι στη μονοδιάστατη λογική της μετάδοσης γνώσεων στους μαθητές.
•    Μόνο εφόσον οι μαθητές γίνουν σκεπτόμενα υποκείμενα και αναγνωρίσουν ότι είναι εξίσου σκεπτόμενα υποκείμενα με τους δασκάλους, είναι δυνατόν να γίνουν παραγωγικά υποκείμενα του νοήματος ή της γνώσης του αντικειμένου. Στη διαλεκτική αυτή κίνηση η διδασκαλία και η μάθηση γίνονται γνώση και εκ νέου γνώση.  Οι μαθητές γνωρίζουν αυτό που δεν γνώριζαν και οι δάσκαλοι κατακτούν εκ νέου αυτό που γνώριζαν ήδη.
•    Ναι, ονειρεύομαι, επειδή ως ιστορική οντότητα αν δεν ονειρεύομαι, δεν μπορώ να είμαι οντότητα.
•    Ονειρεύομαι, γιατί ο στόχος μου είναι ψηλός: να συμβάλω στη δημιουργία του ελεύθερου πολίτη, όπως τον οραματίστηκε ο Αριστοτέλης, και η ιδιότητα του πολίτη προϋποθέτει πειθαρχία και ελευθερία. Η ιδιότητα του πολίτη δεν αποκτιέται τυχαία. Είναι μια διεργασία που ποτέ δεν τελειώνει και που πάντα πρέπει ν’ αγωνιζόμαστε γι’ αυτήν. Ονειρεύομαι, γιατί κάθε δημοκρατική εκπαίδευση είναι εκπαίδευση για την ιδιότητα του πολίτη. Του υπεύθυνου, του έντιμου, του συνεπούς και γι’ αυτό ευτυχισμένου πολίτη! Ο σεβασμός στους μαθητές μου προκύπτει από τη λογοδοσία μου στο ζήτημα της προσφοράς μου στην ιδιότητα του πολίτη.

(Για την αντιγραφή: Α. Καρτσάκης)

[Αποσπάσματα από το βιβλίο του Πάουλο Φρέιρε «Δέκα Επιστολές προς εκείνους που τολμούν να διδάσκουν» εκδ. Επίκεντρο, Αθήνα, 2006].